Montgomery Clift (II): De neergang (1956-'66)

Dit jaar is het precies vijftig jaar geleden dat de Amerikaanse acteur Montgomery Clift (1920-1966) overleed. In drie afleveringen blikt Filmmagie terug op zijn leven en carrière. Dit tweede deel volgt de neergang van ‘Monty’.

Tijdens de opnameperiode van Raintree County (Edward Dmytryk, 1956) loopt het plots verschrikkelijk mis. Na een diner in de villa van Elizabeth Taylor crasht Monty tegen een boom. De gevolgen zijn afschuwelijk. Van zijn knappe uiterlijk blijft niets meer over. Er is zelfs ingrijpende plastische chirurgie nodig om de acteur weer enigszins toonbaar te maken. De producenten van Raintree County zitten ondertussen met de handen in het haar. Met hun ster in de lappenmand en een half afgewerkte film dreigt een financieel fiasco. Clift keert echter terug naar de set en garandeert de producenten dat de film een succes zal worden. Hij gokt dat het publiek zijn nieuwsgierigheid naar de ‘herstelde’ Montgomery Clift amper zal kunnen bedwingen. Hij krijgt gelijk. De film wordt inderdaad een succes en Monty ontsnapt aan een vroegtijdig carrière-einde. Robert Lewis, een van de stichters van de beroemde Actors Studio in New York, omschrijft het decennium dat volgt op het accident als de langste zelfmoord in de Hollywoodgeschiedenis. Monty komt de emotionele en fysieke pijn van het ongeluk immers nooit meer te boven. Hij wordt compleet afhankelijk van medicijnen en alcohol. Zijn labiele gedrag choqueert bovendien zijn meest trouwe vrienden en collega’s. “Monty is de enige persoon die er nog erger aan toe is dan ik”, laat Marilyn Monroe optekenen.

Afbeeldingsresultaat voor Judgement at Nuremberg montgomery clift1958 is nochtans een veelbelovend jaar. In The Young Lions (Edward Dmytryk) is hij naast Marlon Brando en Dean Martin te zien. Hij speelt de goedhartige soldaat Noah Ackerman die zijn weg zoekt in het leven en in de oorlog. Een acteerduel met Brando zit er jammer genoeg niet in. Hoewel ze beiden in de film spelen, hebben ze geen gezamenlijke scènes. In de jaren die volgen, staat Clifts naam nog altijd bovenaan op de affiche, maar hijzelf speelt steeds vaker tweede viool in dienst van sterren als Elizabeth Taylor in Suddenly, Last Summer (Joseph L. Mankiewicz, 1959) en Marilyn Monroe in The Misfits (John Huston, 1961). Eén keer slaagt hij erin om nog eens alles uit de kast te halen en de aandacht volledig naar zich toe te trekken in Judgement at Nuremberg (Stanley Kramer, 1961). Hij speelt de rol van Rudolph Petersen, een licht mentaal gehandicapte bakkersknecht die tijdens de Tweede Wereldoorlog gesteriliseerd wordt door de nazi’s. Alsof dat nog niet genoeg is, probeert een advocaat hem tijdens zijn ondervraging belachelijk te maken. Ter verdediging houdt Petersen een hartstochtelijk discours over zijn moeder. In amper twaalf minuten schermtijd pakt Clift de kijker volledig in. Zijn doorleefde vertolking is niet alleen het gevolg van een grondige studie van het personage. Clift geeft de indruk zelf te worden berecht. Het levert hem zijn vierde en laatste Oscarnominatie op.

Afbeeldingsresultaat voor montgomery clift the defector

Daarna gaat het snel bergaf met de acteur. Freud: The Secret Passion (John Huston, 1962) kan door de veelvuldige afwezigheid van Clift met moeite worden afgewerkt. Monty heeft het nu volledig verknoeid bij de grote Hollywoodstudio’s en de aanbiedingen drogen op. Om toch brood op de plank te krijgen werkt hij de volgende vier jaar als stemacteur. Het tij begint te keren als Elizabeth Taylor hem als tegenspeler wil in de film Reflections in a Golden Eye. Producent Warner Bros. ziet de keuze van Taylor echter totaal niet zitten en stelt de opnames van Reflections in a Golden Eye steeds uit. In tussentijd aanvaardt Clift een rol in The Defector (1966), een middelmatige Koude Oorlog-thriller van Fransman Raoul Lévy, enkel en alleen om te bewijzen dat hij nog steeds mentaal en fysiek in staat is om een goede acteerprestatie neer te zetten. Hoewel hij de film slecht vindt, blijft Clift uiterst professioneel. Zo staat hij erop om zijn eigen stunts, zoals duiken in een rivier, uit te voeren. Voor The Defector in de zalen komt, overlijdt Montgomery Clift op 22 juli 1966 aan een hartaanval. Marlon Brando neemt uiteindelijk de rol van Clift over in Reflections in a Golden Eye (John Huston, 1967) en speelt daarmee een van zijn weinige goede rollen in de jaren 60.

Het eerste deel van dit drieluik beschrijft de jonge jaren van Montgomery Clift. Het derde deel maakt de balans op van Monty’s carrière.

Beeld 1: Montgomery Clift als Dr. Freud in Freud: The Secret Passion; beeld 2: Clift in Judgement at Nuremberg; beeld 3: Clift in The Defector

Geschreven door BRECHT CAPIAU

Montgomery Clift (II): De neergang (1956-'66)

Media: 

onomatopee