The Monuments Men

Best leuk voor ons, Vlamingen, is dat de eerste zin die wordt gesproken Nederlands (met lichte Gentse tongval) is in de intro van THE MONUMENTS MEN van en met George Clooney. Er wordt dan gezinspeeld op het verdwijnen van Het Lam Gods uit de Gentse Sint-Baafskathedraal en van de Brugse madonna, een van Michelangelo's zeldzame marmeren sculpturen. Veel meer over deze twee kunstschatten komen we niet aan de weet in het in 1944, na de landing in Normandië, afspelende verhaal.

Als kunsthistoricus Frank Stokes, gemodelleerd naar de kunstconservator van Harvard George Stout die in 1941 al had gevraagd om in oorlogstijd kunstschatten te redden, heeft Clooney (met snor) de leiding over The Monuments Men, een achttal soldaten, kunstkenners zeg maar, om achter de vijandelijke linies kunst uit handen van de nazi’s weg te halen en aan de eigenaars terug te bezorgen. Zo ernstig qua toon en zo ingenieus qua research als zijn reconstructie van historisch feiten Good Night and Good Luck was, zo lichtvoetig en luchtig is zijn (even historisch geënte) THE MONUMENTS MEN. Nu eens is hij bloedernstig, spannend (de scène met de sluipschutter), of ontroerend, om vlak daarna zowaar ironisch uit de hoek te komen.

Humor en drama mixen is altijd al riskant maar werkt amper in een film die een quasi vergeten hoofdstuk kunst-, dan wel oorlogsgeschiedenis wil blootkerven. Een kant van de oorlog die slechts een enkele maal in de filmgeschiedenis aan bod is gekomen, namelijk in The Train (1964) van John Frankenheimer. Nochtans is er een quote, waar THE MONUMETS MEN warempel zijn bestaansrecht aan had kunnen ontlenen, om in te kaderen: “Wanneer je hun huizen vernielt, keren mensen altijd terug maar wanneer je hun kunstwerken vernietigt dan is het alsof de mensen nooit hebben bestaan”. Clooney citeert wel maar past. Had Hitler niet de opdracht gegeven om bij een nederlaag alle kunstwerken te vernietigen? Ongeveer vijf miljoen moeten er dat geweest zijn waaronder meesterwerken van Vermeer, Rembrandt en Michelangelo.

THE MONUMENTS MEN is noch een oorlogsfilm noch een en al gepassioneerd zoeken naar kunstschatten maar had het wel kunnen zijn. Nu komt het nooit echt tot leven, laat staan van de grond, blijft vlak en is overigens inspiratieloos gefilmd. Met andere woorden George Clooney heeft even met de geschiedenis geflirt.

Geschreven door FREDDY SARTOR

The Monuments Men

12/03/2014
Regisseur: 
Productiejaar: 
2014
Distributeur: 
Fox

Media: