Night Moves

Na het succes van Easy Rider kregen Amerikaanse filmmakers in de jaren 70 heel even de kans om kleine, karaktergedreven verhalen te vertellen en eigenzinnige versies van genrefilms te ontwikkelen. Arthur Penn liet zich daarbij niet onbetuigd; zijn subversieve detectivefilm Night Moves blijft een complex meesterwerk. Indiekoningin Kelly Reichardt (Old Joy, Wendy & Lucy, Meek's Cutoff) kent haar klassiekers en refereert met haar nachtelijke ecoterreurthriller NIGHT MOVES aan de trage, broeierige en karaktergedreven film van de maker van Bonnie and Clyde en Little Big Man.

Reichardts sfeervolle, mooi gefotografeerde en in landelijk Oregon gesitueerde minimalistische ecodrama duikt zoals Penns film in Amerika's troebele psyche. NIGHT MOVES volgt de avonturen van drie radicale milieuactivisten die niet passief willen blijven bij de teloorgang van onze planeet en daarom een aanslag plannen op een stuwdam die hydro-elektriciteit genereert en golfterreinen irrigeert. In het eerste uur van de film komt de voorbereiding van de actie aan bod, in het tweede deel ontdekken we de gevolgen van de aanslag op de geestelijke gezondheid van de daders.

Het milieu- en politieke activisme fungeren hier niet als onderwerp, maar als katalysator. NIGHT MOVES is een meditatieve, psychologische karakterstudie die focust op de acties en reacties van het trio en niet op hun beweegredenen. De spanning is geen traditionele thrillersuspense, de voorbereiding verloopt traag en saai (het aankopen van chemicaliën, het inrichten van de boot en wachten op het juiste tijdstip zorgt niet voor opwinding) en het mislukken van het 'geen slachtoffers'-voornemen bij de (uit beeld geweerde) aanslag brengt de ecoterroristen vooral mentaal in gevaar (de politie vertolkt slechts een bijrol).

NIGHT MOVES heeft een 'misdaad en straf'-gehalte, maar is vooral een studie van menselijk gedrag en een morele thriller waarin idealisme wordt overspoeld door gevoelens van angst, schuld en spijt. De protagonisten kunnen de autoriteiten in de luren leggen, maar niet zichzelf. Josh (voor wie werken in een ecoboerderij onvoldoende impact heeft), Dena (een begoede idealiste die tot actie wil overgaan) en Harmon (een bommenmaker met een hippieverleden) laten weinig los over hun motieven, maar laten hun daden voor zich spreken. Vooral drijvende kracht Josh is opmerkelijk zwijgzaam, zijn stilzwijgen is een pantser, maar ook een gevangenis. Er gaan allerlei ambivalente gedachten en gevoelens in hem om en wanneer hij de omslag van gedreven idealist naar wanhopige outlaw maakt, raakt hij in een knoop. Angst, zelftwijfel en paranoia zorgen voor spanningen en agressie. Extreem gedrag leidt tot extremisme.

Reichardt focust andermaal op mensen die de samenleving ontvluchten, maar niet kunnen ontsnappen aan de spanning tussen beschaving en natuur, tussen controle en het archaïsche. Het stilzwijgend staren vanuit een bootje naar dode bomen is dan ook een voorbode van de manier waarop paranoia en twijfel hen zal verlammen. In een bevreemdend slot wordt Josh geconfronteerd met een nieuwe realiteit waarin zijn overtuigingen hun betekenis en geruststellende functie kwijt zijn. De tot terroristen omgevormde activisten kunnen volgens Reichardt niet op tegen de wurggreep van het repressieve, kapitalistische Amerikaanse systeem.

“We must take a stand for our future”, klinkt het in een documentaire die Josh en Dena bekijken, maar volgens een deelnemer aan het debat achteraf is aanwezig zijn alleen al een daad van verzet. Een illustratie van het onvermogen van Amerikanen, die sowieso nooit een cultuur van verzet en protest hebben gekend, om de “What are we to do?”-vraag te beantwoorden met kritisch en rebels gedrag. De 'angst voor terreur' werkt immers verstikkend.

Reichardts antihelden mogen dan foute keuzes maken, ze peilen wél naar de collectieve schuldgevoelens van een in malaise verkerende samenleving.

Geschreven door IVO DE KOCK

Night Moves

30/04/2014
Regisseur: 
Genre: 
Productiejaar: 
2013
Distributeur: 
Imagine

Media: 

Trailer: 

6r7oXQTMBlA

onomatopee