Nocturama

De films van de Franse cineast Bertrand Bonello (Le Pornographe, Tiresia, De la guerre, L’Apollonide, Saint Laurent) zijn grillig, onvoorspelbaar, maniëristisch in stijl of baden in een poëtisch naturalisme. Daarbij schuwt Bonello geweld noch provocatie. Hij hoort dan ook bij het clubje regisseurs (waaronder ook François Ozon, Gaspar Noé, Catherine Breillat, Bruno Dumont, Claire Denis met Trouble Every Day, Patrice Chereau met Intimité, Pascal Laugier met Martyrs en Olivier Assayas met Demonlover) dat door de Amerikaanse criticus James Quandt in Artforum beschreven werd als New French Extremity. Dat was pejoratief bedoeld. Quandt verweet deze cineasten namelijk een gebrek aan menslievendheid onder hun laag extremiteiten. Toch is Bonello’s jongste, NOCTURAMA, wel degelijk controversieel en bangelijk actueel.

Dit meesterlijk geënsceneerde en geconstrueerde drama vangt aan met een groep jongeren uit verschillende sociale milieus, die zich snel voortbewegen in de Parijse metro. Ze houden stilzwijgend oogcontact met elkaar, zijn druk bezig met hun mobieltje en hebben kennelijk een doel voor ogen. Bonello wekt spanning op. Want over de beweegredenen en de planning tast de toeschouwer compleet in het duister. De pulserende dronebeats op de soundtrack roepen de dynamiek van de Franse metropool op, maar ook de urgentie (er verschijnen constant tijdsaanduidingen in beeld) waarmee de jongelui zich voortbewegen. Je kunt stilaan vermoeden wat die kids van plan zijn. Zeker met de recente terreuraanslagen in Parijs en Brussel in het achterhoofd. Maar het duurt even voor enkele geviseerde machtsymbolen (uit zowel heden als verleden) in Parijs sneuvelen. De jongeren komen nadien samen in een luxe warenhuis, waar ze de nacht doorbrengen.

Bonello mijdt bewust elke vorm van motivatie. Je komt te weten wie die tieners en twens zijn, hoe ze elkaar ontmoeten en wat voor achtergrond ze hebben. Maar het ‘waarom’ blijft uit. Bonello vertaalt de woede van diegenen die zich onbegrepen voelen. Hij wou tevens een metafoor brengen van ‘de afkeuring’: een weigering om wat opgelegd wordt door de maatschappij en de Staat te aanvaarden. Tegelijk – en dan hoofdzakelijk in de finale – schildert hij een utopie. Want de jongelui vluchten van de realiteit van de stad in de irrealiteit van het warenhuis. Ze sluiten zich op in een fictieve wereld, benadrukt door referenties aan filmscènes (Scarface bv.), het gebruik van John Barry’s The Persuaders thema en de opvoering van My Way. De jongeren sluiten zich af van de (vijandige) buitenwereld, maar die treedt willens nillens hun comfortabele en illusionaire cocon binnen. Bonello poneert een statement dat kan tellen en de toeschouwer vrij beduusd achterlaat.

Geschreven door PIET GOETHALS

Nocturama

07/09/2016
Regisseur: 
Genre: 
Productiejaar: 
2016
Distributeur: 
Cinéart

Media: