The Other Side of Hope

Aki Kaursmäki, Finlands bekendste filmregisseur, is weer heel erg op dreef in het tweede luik van zijn aangekondigde – en onlangs weer ontkende – Haventrilogie. Na 'Le Havre' zes jaar geleden is nu Helsinki de locatie.

Een vrachtschip wordt gelost, ’s morgens in alle vroegte – of is het ’s nachts? – geen mens in de buurt, alleen de metalen geluiden van de kranen, tot plots een man verrijst vanuit een kolenberg, gezicht gitzwart behalve de ogen, alsof het gaat om zo’n zwartgeschminkte zanger uit een vroege Amerikaanse musical. De man zet zich in beweging. Niet dat hij naar Helsinki wilde, verre van zelfs, maar zo is het nu eenmaal uitgedraaid nadat hij zich in Polen als verstekeling aan boord had verstopt. Nu rest hem niet anders dan er het beste van te maken op deze wel heel vreemde bodem. Zodra hij het roet heeft weggespoeld, maakt de verstekeling zich in een politiekantoor bekend als Khaled uit Syrië, en vraagt hij politiek asiel aan. Droog en zonder veel plichtpleging, de man is geen herrieschopper, zoveel is wel duidelijk.

Zo mogelijk nog plastischer wordt het tweede hoofdpersonage van de film geïntroduceerd: een stevige man in gekreukt kostuum staat naast de houten keukentafel waaraan zijn vrouw zit, tussen de lege wijnflessen en de sigarettenrook. Hij schuift zijn trouwring van zijn vinger, legt die op de rand van de tafel en vertrekt met zijn lege aktentas. Zijn vrouw gooit de ring in de asbak tussen de vele peuken, drukt er nog een sigaret op uit en kijkt zwijgend voor zich uit. Zo, dat was dat. Zonder een woord te zeggen is een echtscheiding bezegeld. Ook die Finse man, Wikström, laat have en goed achter. Hij verkoopt zijn confectiezaak voor een habbekrats aan de eerste de beste kandidaat-koper. In een louche casino wint hij, nog altijd onbewogen, het geld waarmee hij een aftands eethuis koopt. Dienster, ober-buitenwipper en kok zijn in de prijs inbegrepen. Welkom in het universum van Aki Kaurismäki. Die wereld geeft hij zo trefzeker weer dat je als kijker niet anders kan dan meteen sympathie opbrengen voor dit allegaartje dat bij elkaar is aangespoeld en dat elkaar onvoorwaardelijk helpt.

Ook al beweert Kaurismäki niks meer te zeggen te hebben, zijn film bewijst het tegendeel. Al wat overbodig is, gooit hij overboord, en wat overblijft is grappig in zijn onvoorspelbaarheid, tegendraads en fris in zijn opvattingen en vooral heerlijk anarchistisch in het sardonische genoegen waarmee hij alle bovenlagen onderuithaalt: zo gevaarlijk is het nu toch ook weer niet in Syrië, beweert de onbenullige ambtenaar van achter zijn bureau, waarna hij met één pennentrek de vluchteling de clandestiniteit instuurt. Khaled staat helemaal aan de andere kant van het spectrum, hij laat het gedonder over zich heen gaan en wil alleen opnieuw verenigd raken met zijn zus. Tegenover de machthebber is er gelukkig ook nog de wereld van de plantrekkers, sjacheraars en prutsers. Zij liggen de regisseur duidelijk veel nauwer aan het hart. Geen zware politieke boodschappen, geen zeurderige preken, maar een snelle opeenvolging van tableaux vivants die onweerstaanbaar tot leven komen.

Kaurismäki kiest onomwonden voor een wereld die niet te beroerd is om munten in de bedeltassen van straatmuzikanten te gooien. Muziek is overal. Buskers en gitaristen hebben al bijna 30 jaar sinds Leningrad Cowboys Go America een vaste stek in zijn films. Ze ontbreken gelukkig ook nu weer niet. Ook de beeldtaal blijft herkenbaar. De klare lijn en uitgekiende belichting maken zijn meest recente films een lust voor het oog. Tegelijk blijft Kaurismäki maar herhalen dat hij moe is. En beweert hij met filmen te willen stoppen. Pauzeren mag, poseren ook, maar dat derde luik van de trilogie (ditmaal in Azië?) zal er wel komen, toch ... Een geboren poseur als Kaurismäki zou node gemist worden in de huidige filmwereld.

De vertoningen van THE OTHER SIDE OF HOPE vind je terug bij Cinenews.
Lees hier ons interview met Sherwan Haji (links in beeld) en Sakari Kuosmanen (rechts), die de rollen van Khaled en Wikström voor hun rekening namen.

Geschreven door HUGO BERNAERS

The Other Side of Hope

22/03/2017
Regisseur: 
Scenario: 
Muziek: 
Productiejaar: 
2017
Distributeur: 
Cinemien

Media: