Queen & Slim

Met haar videoclips voor Beyoncé deelde Melina Matsoukas al enkele mokerslagen uit. Haar debuutfilm QUEEN & SLIM is minstens even swingend en politiek actueel.

Film is een mythemachine, in goede en kwade dagen. QUEEN & SLIM kreeg vanaf de eerste recensies gretig het etiket ‘zwarte Bonnie and Clyde’ opgeplakt. Zo’n pitch sluit dan ook efficiënt aan bij hoe media en filmindustrie graag communiceren: rendementen uit het verleden bieden garanties voor de toekomst. Ook moest er niet bepaald ver gezocht worden naar die referentie. Een breedsprakig nevenpersonage bij wie geliefden-op-de-vlucht Queen en Slim zich komen verstoppen voor de politie, begroet hen immers met “Well, if it isn’t the black Bonnie and Clyde.” Queens antwoord daarop krijgt aanzienlijk minder weerklank: “Ik weet niet wat er allemaal wordt gezegd op het nieuws, maar wat het ook is, het is niet waar.” Debuterend regisseur Melina Matsoukas heeft een vergelijkbaar recalcitrante houding tegenover de media. Haar film beschrijven als een zwarte versie van Bonnie and Clyde (1967) doet ze af als kleinerend en lui. “Ik hou er niet van om zwarte films te baseren op eender welk wit stereotype. Bonnie en Clyde waren criminelen, Queen en Slim zijn dat helemaal niet”, zegt ze aan The Hollywood Reporter.

Met dat verschil wijst Matsoukas op wat haar film (mede) drijft: de criminalisering van zwarten. Witte misdadigers werden romantische helden van counterculture New Hollywood, terwijl zwarte burgers onterecht worden behandeld als misdadiger of, erger nog, af te rekenen krijgen met racistisch geweld van zij die gezworen hebben ‘te beschermen en te dienen’. Ongepast politie-ingrijpen leidde tot de dood van de jonge vrouw Sandra Bland, het meisje Tamir Rice en te veel anderen, voor Matsoukas een inspiratiebron voor haar film. Net als Bland kruisen Queen en Slim het pad met een agent die hen wel heel ijverig aan de kant zet voor een verkeersovertreding, waarna zijn politiecontrole algauw ontspoort.

Tot dan had Matsoukas, regisseur van veelgeprezen video’s voor Rihanna, Solange en Beyoncé, haar hoofdpersonages neergezet als een Tindermatch zonder toekomst, zelfs niet voor die ene avond. In een in groenig licht gehulde diner springt de vonk duidelijk niet over tussen scherpzinnig advocaat Queen en lamme goedzak Slim. Nadat ze echter het criminele pad op worden geduwd, ontspint zich niet zomaar een roadtripromance, Matsoukas activeert een bloeiende liefde die inspirerend werkt voor de gediscrimineerde Afro-Amerikaanse gemeenschap. Als haat regeert, is liefde een daad van activisme, zo toonde vorig jaar ook al If Beale Street Could Talk.

Terwijl Queen en Slim van het kille Cleveland naar het hete Florida (met het oog op Cuba) trekken, kantelt hun ongemakkelijke kennismaking om in een vurige vrijage. Met hun tocht van noord naar zuid willen Matsoukas en scenarist Lena Waithe een omgekeerde slavenontsnapping vertellen. Niet voor niets rijdt het opgejaagde duo in het zuiden voorbij een veld waarin een groep dwangarbeiders herinnert aan geketende slaven, zwoegend onder de brandende zon. Zoals haar controversiële en immens populaire clip voor Beyoncé’s ‘Formation’ al demonstreerde, heeft Matsoukas oog voor iconische beelden die de spirit van Black Lives Matter vatten. De zwarte jongen met hoody die in de muziekvideo een rij witte agenten confronteert, vindt hier een pendant in een door de mediaroem van Queen en Slim geïnspireerde betoger. Ook de montage die een seksscène mixt met protestacties is provocerend en krachtig symbolisch, maar staat te veel op zichzelf. QUEEN & SLIM is een opeenvolging van vignetten, waarvan de sterkste (de tweede date in een juke joint!) via een krachtige fotografie en soulvolle soundtrack de personages mythische proporties verlenen. Daarbij hangt hen een Bonnie and Clyde-lot boven het hoofd, maar met humanisering als antwoord op criminalisering eigent QUEEN & SLIM zich die mythe toe. Via archetypes geeft Matsoukas grandeur aan haar symbolische personages. Terwijl Bonnie and Clyde het Nieuwe Hollywood tot bij de tegencultuur bracht, vuurt QUEEN & SLIM een nieuwe golf aan: die van de zwart-feministische trots.

Vertoningen: cinenews.be. Meer reviews vind je maandelijks in print, te bestellen via info@filmmagie.be, te koop bij een van de verkooppunten of maandelijks in je bus met een abonnement.

Geschreven door BJORN GABRIELS

Queen & Slim

11/03/2020
Regisseur: 
Scenario: 
Muziek: 
Genre: 
Productiejaar: 
2019
Distributeur: 
WW Entertainment

Media: