Rafiki

“Ik wilde Afrika tonen vanuit een zacht, vrouwelijk en liefdevol perspectief”, zei Wanuri Kahiu in ons interview. Met haar lesbische liefdesverhaal RAFIKI toont de Keniaanse film zijn meest frisse, hoopvolle gelaat. Al is het net deze hoop die RAFIKI, als eerste film uit Kenia ooit geselecteerd voor Cannes, in eigen land een vertoningsverbod heeft opgeleverd.

Timide tomboy Kena glijdt op haar skateboard door de straten van de Keniaanse hoofdstad Nairobi, naar het caféterras en het voetbalpleintje waar ze als ‘een van de jongens’ rondhangt. Onbezorgd en vrij lijkt de toekomst voor haar open te liggen, tenminste als ze netjes binnen de traditionele genderpatronen kleurt. Zal ze dus na de middelbare school voor een verpleegsteropleiding kiezen, terwijl ze de capaciteiten heeft om dokter te worden? Ondertussen meent haar beste vriend Blacksta, begripvol maar conservatief, Kena te moeten zeggen dat ze ooit een goede huisvrouw zal zijn. Het liefst met hem als kostwinner. De vrij bedeesde Kena heeft echter enkel oog voor spring-in-’t-veld Ziki. Zij is de dochter van een succesvolle zakenman die in een plaatselijke verkiezing opkomt als tegenkandidaat van Kena’s vader, een gescheiden winkeluitbater die slechts moeizaam de eindjes aan elkaar weet te knopen. Met haar kledij en kapsel in felle kleuren is Ziki een opvallende verschijning, het middelpunt van een groep meiden die met jaloezie de relatie tussen Ziki en Kena zien openbloeien. Want de tegenpolen in karakter, looks en sociale afkomst zijn wel degelijk tot elkaar aangetrokken.

In het op een Oegandees kortverhaal van Monica Arac de Nyeko gebaseerde RAFIKI snijdt Wanuri Kahiu, geboren en getogen in Nairobi, met een aanstekelijke lichtzinnigheid vele hete hangijzers aan. Rond de vrij voorspelbare liefdesgeschiedenis cirkelen de homofobie van kerk, politiek en politie, de achterhaalde man-vrouwverwachtingen bij familie en vrienden, en de stigmatiserende beperkingen van sociale klasse. In hun allereerste gesprek sluiten Kena en Ziki een pact om nooit “typische Kenianen” te worden. Die bevrijdende belofte betekent trouwens niet dat ze radicaal de geijkte paden achter zich laten en totaal loosgaan. De emotionele en fysieke toenadering tussen de tienermeisjes verloopt behoedzaam, daartoe aangezet door een verstikkende sociale controle, maar vooral ook als onderdeel van een zachtaardig vertelde film die een boodschap van hoop wil overbrengen in plaats van kijkers te choqueren.

RAFIKI goochelt met vrolijke kleuren, romantische scènes bij flikkerend kaarslicht en korte streetdancechoreografieën. Op de soundtrack dartelen zowel blijmoedige als ingetogen popmelodieën. Elk van deze fleurige facetten van RAFIKI ademt de geest van Afrobubblegum, een mede door Kahiu opgerichte artistieke beweging die een blijmoedige Afrikaanse kunst voorstaat. Dat zelfs zo’n fragiel en hoopvol liefdesdrama de Keniaanse autoriteiten kan dwarszitten en een release kan doen tegenhouden, zegt vooral veel over de verknipte gedachtegang van de censoren. Al maakt Kahiu onmiskenbaar duidelijk dat ook een poppy pleidooi voor verdraagzaamheid uiterst politiek geladen kan zijn. Kauwgom die sommigen onverhoeds in het gezicht klapt, maar eigenlijk vooral een zoete smaak nalaat.

Vertoningen: cinenews.be. Meer reviews vind je maandelijks in print, te bestellen via info@filmmagie.be, te koop bij een van de verkooppunten of maandelijks in je bus met een abonnement.

Geschreven door BJORN GABRIELS

Rafiki

26/09/2018
Regisseur: 
Genre: 
Productiejaar: 
2018
Distributeur: 
Cinemien

Media: 

onomatopee