Ramen Shop

Met RAMEN SHOP levert de Singaporese cineast Eric Khoo (‘Be with me’, ‘My Magic’) een heerlijk intiem familiedrama, gekruid met de notie dat samen koken en eten voor loutering kan zorgen. Centraal staat een jonge ramenchef die via een culinaire trip de tragische liefdesgeschiedenis van zijn ouders ontdekt en zo zijn eigen identiteit vindt.

“Food for the heart and soulis de tagline van RAMEN SHOP, maar tijdens de begingeneriek lijkt Eric Khoo's film eerder food for foodies die niet langer enkel hun tanden in Jûzô Itami's Tampopo (1985) willen zetten wanneer ze trek hebben in een dampende kom ramen (het Japanse gerecht waar Chinese noedels in een vlees- of visbouillon geserveerd wordt, op smaak gebracht met sojasaus en miso). Khoo toont immers uitgebreid de mise en place van het gerecht, het versnijden van groenten en vlees, voor die in de pan verdwijnen.

Toch is RAMEN SHOP geen verkapte publireportage of een bizarre zijsprong van de Singaporese filmmaker. Al in zijn langspeelfilmdebuut Mee Pok Man (1995) voert Khoo een protagonist op die eigenaar is van een noedelswinkel en zowel in 12 Storeys (1997), Be with Me (2005), My Magic (2008) als Wanton Mee (2011) spelen eten en voedsel een cruciale rol. Het mag dan ook niet verbazen dat in RAMEN SHOP een jonge Japanse ramenchef na de dood van zijn vader naar Singapore trekt om zijn roots te onderzoeken en via een smakelijk gerecht contact te leggen met de grootmoeder die al die tijd afwezig was gebleven in zijn leven.

Tijdens interviews met Eric Khoo over Be with Me en My Magic was ons al duidelijk geworden hoe belangrijk voedsel en eten zijn in zijn cinema en leven. “Tijdens mijn jeugd ging ik met mijn ouders vaak uit eten,” vertelde Khoo, “zowel overdag als ’s nachts bezochten we restaurants in heel Singapore. Zo ontdekte ik heel wat locaties. Ik leerde eten, maar ook voedselsoorten onderscheiden en rituelen herkennen.”

Eten weerspiegelt voor hem een kijk op de wereld: “Singaporezen zijn internationaal georiënteerd. We staan open voor de wereld en onze keuken vormt daar, met Aziatische én Europese invloeden, een perfecte afspiegeling van. Ik beschouw voedsel als een communicatiemiddel. Door wat ze eten, hoe en hoeveel voedsel ze verorberen, zeggen zowel de alleen etende veiligheidsagent als het fastfood consumerende meisje en de kokende kruidenier iets over zichzelf. En ze spreken tot de wereld.”

Vooral in Be with Me communiceren personages via voedsel en koken. Het is een erg zintuiglijke film over emoties die aangeeft dat eten zintuiglijk is. Want verbonden met smaak, geur en gevoelens. “Het gaat over horen, zien, proeven, tasten en ruiken,” benadrukt Khoo, “over directe, onbemiddelde communicatie. Over contact via je zintuigen. Zelfs wanneer twee mensen samen zijn wordt er niet noodzakelijk altijd gepraat.” Koken en eten is voor Khoo een manier van communiceren die de door sociale media gecreëerde muur tussen mensen afbreekt.

Dat is nadrukkelijk het geval in RAMEN SHOP, waarin de jonge Japanse ramenchef Masato zich beklaagt over het gebrek aan communicatie met zijn vader. “Was ik maar een kom ramen, dan zag hij me tenminste staan”, verzucht de jongeman die de weg naar het hart van zijn vader zoekt door ook na zijn uren verrukkelijke gerechten te prepareren. Maar vader valt dood in de keuken tussen de sudderende potten voor er ooit echt contact ontstaat.

Zo blijft Masato achter met vragen: “Dat mijn vader een hart van steen had, kwam dat door mijn moeder?” Nee, verneemt de jongeman, die benadrukt dat elk gerecht dat hij maakt een herinnering aan zijn vroeg gestorven moeder is. Zij kwam uit Singapore, maar sprak nooit over haar thuisland. Een gemis, voelt Masato en hij trekt met haar notitieboek vol recepten naar Singapore, waar de alleenstaande moeder Miki hem langs belangrijke plekken gidst naar de oom die hem bij zijn grootmoeder kan introduceren. Masato stuit bij de oude, stuurse vrouw echter op een muur die enkel via een culinaire omweg kan worden afgebroken.

Langzaam duiken herinneringen op. Aan familiale eetmomenten en aan bereidingen (smaken, geuren) van zijn moeder. Afgewisseld met fragmenten uit het dagboek dat zij achterliet. “Een lappendeken van herinneringen die ze voor jou geweven had”, krijgt hij te horen. Aan de schets van een familieportret in het boek is een verhaal verbonden. “Ze wilde het goedmaken met je grootmoeder, ze zei dat de tekening van de familie ooit een familie zou worden.” Dixit een vriend.

“Het dagboek van mama zit vol verdriet”, beseft Masato en hij tracht het daarmee verbonden familiegeheim te ontsluieren via zijn oom, een specialist in het bereiden van het nationale Singaporese gerecht bak kut teh, varkensribben in een intense bouillon. Maar hij wil van hem ook het gerecht leren klaarmaken, “zo kan ik aan mijn ouders denken telkens als ik het bereid”. Wanneer Miki aangeeft dat ‘kookgek’ het juiste woord is om hem te omschrijven, voelt dat voor Masato aan als een compliment. Koken is leven. Communiceren. Samen zijn. Genieten.

Masato vindt zichzelf terug dankzij het fusiegerecht dat hij gaandeweg ontwikkelt. Een combinatie van ramen en bak kut teh die hij 'ramen teh' noemt. Die samentrekking wijst op de culturele vermenging van een jongeman die dol is op Japanse manga (zoals Khoo zelf, getuige zijn Tatsumi uit 2011) en Singaporese architectuur. Het bewuste fusiongerecht creëerde Khoo samen met de ramenchef Keisuke Takeda speciaal voor RAMEN SHOP. Het moest immers goed zijn. “Wanneer dit gerecht niet smakelijk zou zijn,” vertelde Khoo aan Filmkrant, “hadden we de hele film over een andere boeg moeten gooien. Maar het is heerlijk. Sterker nog: Keisuke heeft het echt op de kaart gezet in zijn restaurants!”

RAMEN SHOP is een sentimentele fabel over verzoening via de maag. Masato staat met een been in twee culturen en wil via een hybride gerecht dat een middenweg symboliseert het hart van zijn Singaporese grootmoeder veroveren. Maar er ligt de grootmoeder ook iets op de lever en via haar pijnlijke herinnering legt Khoo ook een nationaal trauma bloot. De gruweldaden van het Japanse bezettingsleger tijdens de Tweede Wereldoorlog traumatiseerden de grootmoeder dusdanig dat haar afkeer van Japanners een wig in de familie dreef en een tragisch liefdesverhaal deed ontstaan.

De tragiek van vernietigde familiebanden en de tastbaarheid van de pijn van de getormenteerde grootmoeder beletten dat RAMEN SHOP herleid kan worden tot een stroperige spreukfilm met een boodschap als ‘noedels creëren tolerantie en verzachten pijnlijke herinneringen’. Khoo geeft zijn film een bitterzoete nasmaak. Samen eten en huilen loutert, familiale geesten uit het verleden herleven in het fusionrestaurant, maar de tragiek blijft. Tranen verstrengelen met een glimlach. RAMEN SHOP is een film die je emoties echt laat proeven.

Film: **** / geen extra’s

Themastukken en meer besprekingen van films op dvd, VoD en blu-ray vind je in de rubriek 'Huisbios' in ons maandelijkse tijdschrift, te bestellen met een mailtje naar info@filmmagie.be.

Geschreven door IVO DE KOCK

Ramen Shop

Regisseur: 
Muziek: 
Productiejaar: 
2018
Distributeur: 
Imagine Film Distribution

Media: