The Return To Homs

Kan een camera terugschieten? Samen met enkele andere filmmakers begint regisseur Talal Derki in 2011 de protesten tegen de Syrische dictator Bashar al-Assad te filmen.

In Homs, een van de steden waar de opstand ontspringt, lopen ze met een groep jongeren mee, onder wie voetballer Abdel Bassat, een charismatische leidersfiguur die in liederen oproept tot vrijheid en broederschap. Het Assad-regime slaat keihard terug. De vreedzame protesten met dansende mannen, vrouwen en kinderen maken plaats voor kapotgeschoten appartementsgebouwen en plassen bloed in haastig geïmproviseerde hospitalen. In de geruïneerde huizen hakken de vrijheidsstrijders gaten in de muren, waardoor ze van aan gort geschoten woonkamers naar spookachtig verstilde slaapkamers kunnen sluipen. Het front, hun ‘bevrijde’ wijk, is hun gevangenis.

Derki en andere filmers volgen in hun kielzog, turend door nauwe schietgaten. Een van de cameramannen, een activist “die als enige wapen z’n camera heeft”, verdwijnt spoorloos, opgepakt door het regime. Met gsm’s of handcameraatjes opgenomen beelden zoals die van THE RETURN TO HOMS worden door nieuwsmedia van het internet geplukt en verspreid. Ze appelleren aan zowel onze afschuw van als fascinatie voor geweld. Maar kan verontwaardiging over de getoonde wantoestanden aanzetten tot (humanitair) ingrijpen? Dat was de bedoeling van Derki: “Ik hoopte dat deze beelden de wereld zouden doen ontwaken … Fout gedacht.” Radicalisering en wanhoop wakkeren elkaar aan.

Toen THE RETURN TO HOMS het festival IDFA opende in de herfst van vorig jaar, was her en der te lezen dat deze sterk betrokken film de gewapende strijd kritiekloos zou verheerlijken. Een fysiek en mentaal toegetakelde Bassat schreeuwt inderdaad zijn wens uit om als martelaar te sterven. Maar er is vooral uitzichtloosheid: “Ik kan niet meer. Al mijn vrienden zijn dood.” Hij verlaat Homs en keert ook weer terug. Tegen beter weten in heft hij opnieuw een lied aan.

Het smalle gezichtsveld van Talal Derki’s Return to homs beknelt. Elk moment kan er uit het niets een bom vallen of een sluipschutter raak schieten. De heroïek van de guerrilla gaat evenwel aan flarden, verzwolgen door Assads terreur en de cynische constatering dat vreedzaam protest, bloedige strijd noch militante cinema uitzicht op verbetering bieden.

Geschreven door BJORN GABRIELS

The Return To Homs

04/06/2014
Regisseur: 
Acteurs: 
Productiejaar: 
2013
Distributeur: 
Dalton Distribution

Media: 

Trailer: 

oYMhVE2iJCk

onomatopee