Roma

Alfonso Cuarón is een groot filmmaker, maar ROMA overstijgt wat hij eerder deed in zijn acht films, waaronder zevenvoudig Oscarwinnaar ‘Gravity’. Bekroond met de Gouden Leeuw in Venetië en overladen met superlatieven, noemt Cuarón het zelf “de eerste film waarin ik echt bereikt heb wat ik wou bereiken”.

Voor het tegelijk epische en hyperpersoonlijke familieportret keerde hij terug naar de wijk waar hij opgroeide: Colonia Roma in Mexico City. Hij verzamelde archiefmateriaal, ging op zoek naar het meubilair van zijn ouderlijke huis en voerde gesprekken met zijn familie en vroegere huismeid (Libo, in de film omgedoopt tot Cleo), die centraal staat in het verhaal. De aandacht gaat daarbij vooral naar Cleo’s plek in het gezin, maar omdat Cuarón alles filmt “door de prisma van het heden” krijgt ze ook haar eigen verhaal. Ze gaat uit eten in de Mixtekenbuurt, mist haar geboortedorp en wordt verliefd op Fermín. Hij sluit zich net als vele andere jonge mannen uit de sloppenwijken aan bij de paramilitaire beweging Los halcones, wat Cuáron gebruikt om het politieke klimaat van 'democratuur' Mexico begin jaren 70 te schetsen. Zo werd Los halcones ingezet om betogingen gewelddadig neer te slaan. Een van die repressieve momenten, het Corpus Christi bloedbad van 10 juni 1971, wordt gereconstrueerd wanneer Cleo in de stad een kinderwiegje gaat kopen. Leven en dood kruisen elkaar. Cleo komt oog in oog te staan met de vader van haar kind, een machoman die haar pas herkent nadat hij zijn pistool op haar heeft gericht. Hij draagt een T-shirt met het knullige opschrift ‘Amor es …’, een typerend voorbeeld van de ironie die Cuarón regelmatig hanteert.

Cuarón zoekt steeds naar nieuwe manieren om inhoud en vorm te combineren. Daarom is elk van zijn films zo anders. Voor de blik die hij vanuit het nu werpt op het toen, gebruikt hij de meest ontwikkelde technologieën: de digitale breedbeeldcamera Alexa 65 (van 65 mm) en de Dolby Atmos-geluidstechnologie. De combinatie van die twee geeft de film iets moderns en episch. Het beeld is haarscherp, de zwart-wittinten diep. De traag bewegende camera neemt net voldoende afstand om personages en zorgvuldig uitgekiende sets ademruimte te geven, maar is ook aanwezig genoeg om inleving mogelijk te maken. Als een spook, zoals Cuarón zelf zegt. Soms blijven wij even achter wanneer de personages uit beeld zijn. Er slentert nog een passant voorbij, of we zien een vliegtuig overvliegen. Dit sfeerscheppen door observatie doet denken aan de Italiaanse neorealistische traditie, net als het gestileerde, het zwart-wit, het documentaire en het werken zonder script. Al hebben verschillende scènes iets surreëels of onbevattelijks. Tijdens een bosbrand op oudejaar blijven de volwassenen drinken terwijl op de achtergrond kinderen met kleine emmertjes de brand proberen te blussen. Traag op de voorgrond verschijnt een stomdronken man in een gevonden beestenpak. Hij heft een lied aan, terwijl de wereld om zich heen in vlammen opgaat.

Toen bleek dat zijn vaste DoP Emmanuel Lubezki niet beschikbaar was, nam Cuarón zelf de camera in handen. ROMA werd daardoor nog meer de expressie van één geest. 70% van het materiaal, zo geeft hij aan, is afkomstig uit Cuaróns eigen herinnering. Daarbij horen dagelijkse familiemomenten, zoals samen kijken naar Mexicaanse komedies (deel van de stereotypische beeldcultuur die Cuarón later eigenhandig zou veranderen), maar ook keerpunten die doordrenkt zijn van emotie, zoals de uitdaging waarvoor het gezin komt te staan wanneer de pater familias hen verlaat.

Onze grote en kleine geschiedenis bepalen ons. Dat ROMA beide zo harmonieus combineert, maakt het een uitermate menselijke film. Dat blijkt uit de kwetsbaarheid en zelfopoffering van Cleo, uit het dichter naar elkaar toe groeien wanneer de familie uit elkaar valt, uit hetzelfde voelen, terwijl er niets gezegd hoeft te worden, uit het wederzijds fluisteren van “ti amo” wanneer Cleo de kinderen te slapen legt.

WEDSTRIJD! Mail naar info@filmmagie.be voor twee gratis plaatsen voor de vertoning van ROMA (met inleiding en hapjes achteraf) bij CC Westrand te Dilbeek op dinsdag 9 april om 20u.

Geschreven door CHARLOTTE TIMMERMANS

Roma

12/12/2018
Regisseur: 
Scenario: 
Genre: 
Productiejaar: 
2018
Distributeur: 
Netflix

Media: