Sami blod

Het Zweeds als taal van de onderdrukker, het is weer eens wat anders. In de jaren 30, toen het nazisme opkwam in Duitsland, was ook Zweden niet vies van rassendiscriminatie. De Samen in het Hoge Noorden werden onder de knoet gehouden door het centrale gezag in Stockholm. Voor een gezin dat al generaties lang leeft van hun rendierkudde is er ook in deze tijd geen andere uitweg dan in de tenten tussen hun dieren te blijven wonen. De ondernemende – om niet te zeggen opstandige – Elle Marja legt zich daar niet zomaar bij neer.

Op school is Elle Marja de beste van de klas, ook in de Zweedse les. Dat ontgaat haar juf niet, maar zij kan geen antwoord bedenken op de al te hoge ambities van de jonge meid. Het klasje heeft geleerd onderdanig te zijn, ook al helpt dat niet tegen openlijke pesterijen. Subtiliteit is zo mogelijk nog erger. Het lijkt een eer als een chique auto het schooltje aandoet, maar de piekfijn uitgedoste stedelingen zien de kinderen vooral als curiosa. Zonder omhaal worden ze opgemeten en gefotografeerd zoals de kolonisten dat een eeuw voordien ook al deden met inboorlingen of een pas ontdekte apensoort. De juf geeft wel een hele nare rechtvaardiging: “Je moet bij je volk blijven, want anders sterven jullie uit”. Elle Marja wil en zal verder studeren in Uppsala, ook al moet ze daarvoor een jurk plukken van de waslijn zodat ze niet opvalt bij een Zweeds dansfeest. Ze leert liegen als de volwassenen. Kwalijker is dat ze zich Christina laat noemen, haar zusje verloochent en alles wat haar identiteit bepaalt definitief achter zich laat.

Voor een volledige integratie betaalt ze een zware prijs. En daarmee ontstijgt deze film de strikt historische context. Elle Marja is het prototype van een meisje dat uit haar omgeving wil ontsnappen en daardoor volledig ontheemd raakt. Visueel is dat krachtig in beeld gebracht door de prachtig geborduurde kleren die voor haar niks meer zijn dan een gevangenisplunje, waar ze zo snel mogelijk vanaf moet raken om het verder schoppen in de wereld. De ingehouden vertolkingen, de keuze voor een raamvertelling en het in de hand gehouden vertelritme laten niet vermoeden dat dit een debuutfilm is.

Vertoningen o.a. vanaf 24 mei bij Studio Skoop​, (enkel!) op 29 mei bij The Roxy Theatre​ en vanaf 6 juni bij Cinema Lumière​. Meer vertoningen van SAMI BLOD vind je op cinenews.be.

Geschreven door HUGO BERNAERS

Sami blod

24/05/2017
Regisseur: 
Scenario: 
Productiejaar: 
2016
Distributeur: 
Cinemien

Media: