Sangue del mio sangue

Nu Bernardo Bertolucci nog nauwelijks actief is, kan Marco Bellocchio aanspraak maken op de titel van grootste levende Italiaanse cineast. De filmregisseur maakte in de jaren 60 en 70 naam met een reeks maatschappijkritische films (Nel nome del padre, Marcia trionfale, Salto nel vuoto) waarin hij schoon schip maakte met een aantal heilige Italiaanse huisjes (respectievelijk de kerk, het leger en het gezin). Ook daarna bleef hij actief, denk maar aan Vincere en Bella addormentata.

Op zijn 77ste keerde hij terug naar zijn geboorteplaats Bobbio in de noordelijke regio Emilia-Romagna. Dat was ook al de locatie van I pugni in tasca, zijn eerste lange speelfilm, waarin hij afrekende met het burgerlijke milieu waarin hij was opgegroeid. SANGUE DEL MIO SANGUE (de Italiaanse uitdrukking betekent zoveel als: het bloed kruipt waar het niet gaan kan) bestaat uit twee aparte verhalen. In de zeventiende eeuw begeeft een oorlogsmoeë soldaat zich naar het klooster van Bobbio, waar zijn priester-broer door een behekste zuster tot zelfmoord werd gedreven. Hij wil wraak nemen, maar dreigt op zijn beurt voor haar te vallen. In het heden staat hetzelfde, intussen half vervallen klooster te koop. Maar dat is niet naar de wens van de hoogbejaarde, vampierachtige man die er woont. Met behulp van het halve stadje, dat hem schatplichtig is voor uitkeringen, toelagen en steekpenningen allerhande, tracht hij de snoeverige kopers te verdrijven. Beide verhalen hebben op het eerste gezicht niets met elkaar te maken en worden los van elkaar verteld. Om de verwarring compleet te maken treden sommige acteurs in beide verhalen op, in rollen die ook weer geen objectieve verwantschap vertonen. Maar er is meer aan de hand, want tussen de twee verhaallijnen bestaan wel degelijk verbanden, al zal de toeschouwer die zelf moeten leggen. Bellocchio lijkt wel Pasolini (met wie hij bevriend was) achterna te gaan; in diens allegorische Porcile (1969) werden ook twee ogenschijnlijk losstaande verhalen verstrengeld. Het eerste deel van de film gaat over demonische bezetenheid, waarbij vooral de onverbiddelijke strengheid van het kerkelijke instituut wordt beklemtoond. Maar wat voor de een bezetenheid is, is voor de ander vrouwelijke charme en in de loop van de geschiedenis is de manier waarop de maatschappij dat ‘gevaar’ heeft aangepakt sterk veranderd. Een en ander roept het werk op van beeldenstormer Luis Buñuel, die in films zoals El, Nazarín, Viridiana en Simón del desierto al liet zien dat heiligheid niet altijd loont. In het tweede deel dient de vampierenmythe als opstapje voor een satirische doorlichting. De voormalige marxist Bellocchio lijkt hier de hedendaagse Italiaanse samenleving met haar cliëntelisme en corruptie op de korrel te nemen. Uit beide verhalen blijkt een interesse voor bloedbanden, eeuwige jeugd, de rol van religie en de onvermijdelijke voortgang van de geschiedenis. 

SANGUE DEL MIO SANGUE mag dan inhoudelijk opaak zijn, de film is daarom niet ongenietbaar. Het sardonische vertelplezier druipt er zo af en vormelijk is het een film om van te snoepen. In de fotografie vallen vooral de vele scènes binnenskamers op, waarbij Bellocchio en zijn DOP in het spoor van barokschilders zoals Caravaggio en Georges de La Tour het schaarse licht vanuit één kant het beeld laten binnenvallen. Op de soundtrack hoor je bewogen orkestrale muziek, die het dramatische karakter van de gebeurtenissen onderstreept. Let ook op twee hedendaagse songs door het Scala-koor van de Belgische broers Kolacny, onder meer een cover van Metallica’s Nothing Else Matters, dat hier zowaar engelachtig klinkt. Er wordt uitstekend geacteerd door bekende Bellocchio-gezichten als Roberto Herlitzka, Alba Rohrwacher en Bruno Cariello, en ook zijn eigen zoon en dochter maken hun opwachting. Wie ogen en oren openhoudt, heeft aan SANGUE DEL MIO SANGUE een gelaagde, grappige, emotioneel en intellectueel stimulerende kijkervaring. 

Geschreven door GORIK DE HENAU

Sangue del mio sangue

07/12/2016
Regisseur: 
Scenario: 
Muziek: 
Genre: 
Productiejaar: 
2016
Distributeur: 
Cinemien

Media: 

onomatopee