Searching

De jonge Amerikaan Aneesh Chaganty debuteert met het door een sterke John Cho gedragen SEARCHING, een ondanks een teleurstellend slot best boeiende technothriller waarbij de actie zich exclusief afspeelt op computerschermen. De verdienste van de regisseur is dat hij stijl en inhoud op elkaar afstemt en originele pogingen doet om de filmtaal te vernieuwen.

De Russische producent en filmmaker Timur Bekmambetov (Nightwatch, Wanted, Ben-Hur) schrok toen studies uitwezen dat Amerikanen de helft van hun wakkere tijd doorbrengen gekluisterd aan een scherm of online actief blijven via allerlei apparaten en sociale media. Het zette hem aan te speuren naar filmverhalen die daarbij aansluiten en in te zetten op een screen capture-technologie die films extra dramatische kracht bezorgt.

Bekmambetov produceerde al enkele genreoefeningen in die richting – Unfriended: Dark Web (Stephen Susco) en Profile (dat hij zelf regisseerde) – en hij was een en al oor toen Aneesh Chaganty en Sev Ohanian hun idee over een speurtocht naar een verdwenen dochter via vertrouwde besturingssystemen aan de man trachtten te brengen. Meer nog, hij stelde het duo voor om de voorziene kortfilm te transformeren in een langspeelfilm. Een waarvan zij het scenario voor mochten ontwikkelen en kortfilmer Chaganty de regie zou mogen voeren.

Een aanlokkelijk voorstel, maar in de making-of stelt Chaganty dat ze het eerst afwezen: “Ik wou het concept niet verzwakken, maar juist uitdiepen en omwille van artistieke redenen wilden we het gegeven niet kunstmatig uitrekken.” Coscenarist Ohanian benadrukt dat ze bang waren voor exploitationcinema: “We wilden geen film maken die niet serieus genomen zou worden.”

Bekmambetov overtuigde hen echter dat het onderwerp hem erg interesseerde en dat hij niet uit was op goedkope effecten of een film die er gelikt uitzag. Toch waren de scenaristen niet helemaal zeker dat het hen zou lukken een dramatisch interessant scenario te puren uit hun eenvoudige basisidee. “Toen we de openingsscène bedachten, wisten we dat we iets hadden dat meer was dan een gimmick,” zegt Chaganty, “namelijk een oprechte film vol emotie en spanning.” Toch bleef hij nerveus. “Ik werd er zenuwachtig van dat we iets probeerden dat bijna gedoemd was om te mislukken. Tegelijk was er een kans dat het supergaaf zou worden als we de spijker op de kop zouden slaan.” SEARCHING moest een originele film worden in het ‘screen life’-genre dat de kijker alleen via een computerscherm laat zien wat er gebeurt, een geüpdatete variant van het foundfootage-genre.

In het begin van SEARCHING maken we kennis met David Kim, zijn vrouw Pam en hun dochter Margot via een montage van video’s, e-mails, foto’s, tweets, agendanotities en Facebookposts. We zien de tijd verglijden, Windows plaatsmaken voor Mac OS en kanker het gezin uit elkaar rukken. Tot vader en dochter alleen overblijven en zowel pijn als verlies tastbaar worden. Daar komt angst bij wanneer op een nacht Margot verdwijnt, schijnbaar zonder een spoor na te laten.

De titel SEARCHING heeft een dubbele betekenis. Enerzijds verwijst hij naar de zoekmachines die mens en machine helpen communiceren en de sporen die we daarbij achterlaten. Anderzijds is er de paniekerige speurtocht van een vader die alle online tools en interfaces gebruikt om een vermiste tiener terug te vinden. Het gegeven van de verdwenen tiener die dingen verborgen blijkt te houden voor zijn ouders en in een race tegen de tijd dood of levend teruggevonden moet worden, is niet nieuw. Om niet te zeggen dat het een tot op de draad versleten cliché is. De filmmakers frissen dat cliché echter op door consequent te kiezen voor een andere vorm en nooit uit het scherm te stappen of een traditionele filmcamera te gebruiken. SEARCHING focust niet op het traditionele politieonderzoek (al blijkt een rechercheur een cruciale rol te spelen), maar op het detectivewerk van de alleenstaande vader die met telefoon, computer, spreadsheet, Google, Facebook, Tumblr en andere sites aanwijzingen zoekt om het mysterie op te lossen.

Op zich is dat een vrij rationele aanpak, maar David blijkt vergroeid met de nieuwe technologieën. Hij is een vader die meer facetimet en iMessaget met zijn dochter dan dat hij direct met haar communiceert of samen activiteiten organiseert in de fysieke wereld. Het geeft SEARCHING een kritisch kantje, waarbij duidelijk wordt dat de personages door overal aanwezig te zijn met hun beeldscherm net sterk geïsoleerd raken van elkaar. En dat terwijl de virtuele wereld, ondanks vooruitgang op het vlak van 3-D en motioncapture, nog niet echt oogt.

Chaganty plaatst vraagtekens bij die ontwikkelingen, maar is toch vooral in de wolken met de nieuwe wereld en mogelijkheden. “Ik gaf mijn job bij Google op om een film te maken die zich afspeelt op een computerscherm”, lacht hij. “Belachelijk gewoon!” SEARCHING weerspiegelt zijn achtergrond en ervaring: “Bij Google leerde ik om gevoel uit te drukken middels computerschermen en interfaces. Ik leerde hoe je het gevoel van persoonlijk contact creëert met een knipperende cursor en hoe nervositeit eruitziet op een rainbow bar.”

Toch zag Chaganty vooral een uitdaging: “Je moet de technologie op een specifieke manier toepassen en de beelden bewerken zodat het verhaal dat je wilt vertellen tot zijn recht komt. Ongeacht het genre, de stijl en het verhaal zelf. We gebruikten al onze kennis om een onderhoudend verhaal te maken.”

Met succes, ook al zijn niet alle situaties even geloofwaardig en is het slot te braaf voorspelbaar. SEARCHING probeert op een nieuwe manier een door emoties gedreven verhaal te vertellen en dat resulteert in een interessant experiment. Een baanbrekend experiment volgens sommigen. “Deze manier van filmmaken, met de toepassing van gloednieuwe filmtechnieken, gaat speelfilms veranderen”, stelt actrice Debra Messing.

In voortvarendheid overtreft ze iemand als Francis Ford Coppola, die ‘live cinema’ als een nieuwe piste naar voren schuift maar toch blijft twijfelen. Wetende dat er bij succesvolle vernieuwing meer speelt dan creatieve ideeën (met name commerciële belangen). Al heeft Aneesh Chaganty een punt: “Wanneer we ons verder willen ontwikkelen, moeten we regels overboord zetten. En mixen en matchen. Films moeten zich altijd blijven ontwikkelen.”

Het leuke is dat SEARCHING zichzelf daarbij niet al te ernstig neemt. Getuige de subplot die ons via beeldschermen en televisiezenders doet glimlachen. Nieuwsberichten geven aan dat er parallel met Davids zoektocht een invasie van buitenaardse wezens bezig is (“Alien threat”, “Authorities uncover vehicle belonging to Martians”). “Something really Crazy” noemt Sev Ohanian die als een grap opgevoerde verhaallijn. Waardoor de thriller ook een sf-actiefilm wordt, met humor als rode draad.

FILM: *** / EXTRA'S: *** (commentaar, documentaires)

Meer dvd-, blu-ray- en VoD-besprekingen en -themastukken kan je lezen in ons tijdschrift, dat maandelijks in print verschijnt.

Geschreven door IVO DE KOCK

Searching

Regisseur: 
Genre: 
Productiejaar: 
2018
Distributeur: 
Sony

Media: 

onomatopee