Silver Linings Playbook

Retro is in. Terwijl Walter Hill de jaren 80 opnieuw tot leven wekt dankzij Bullet to the Head, doet David O. Russell hetzelfde met de jaren 60 en 70 in SILVER LININGS PLAYBOOK, een romantische komedie met One flew over the cuckoo's nest en Saturday Night Fever ingrediënten.

De filmer die in de jaren 90 opviel met films-met-een-hoekje-af (Spanking the monkey, Flirting with disaster, Three Kings) zorgde in het nieuwe millennium voor bizarre genre-reboots. I heart Huckabees injecteerde surrealisme, psychodrama en existentiële angst in een screwballkomedie, The Fighter stuurde het sportdrama een andere richting uit via familiale trauma's, verslaving en wanhoop. Nu is de romantische komedie aan de beurt. Met herkenbare plotlijnen en een voorspelbaar happy end gekoppeld aan een verstrengeling tussen liefde en geestesziekte.

De toon wordt meteen gezet wanneer moeder Dolores haar aan bipolaire stoornis lijdende zoon Pat bevrijdt uit de psychiatrische instelling waar hij acht maanden verbleef na 'een incident'. De dokters willen Pat niet loslaten want “hij is pas gewoon geraakt aan de routine hier”. “Dat is het precies,” repliceert Dolores, “ik wil niet dat hij dit gewend raakt”. Pats verre van genezen kompaan Danny wil mee 'ontsnappen' maar keert vrijwillig terug om zijn vriend niet te compromitteren. De speelse rebel beseft dat hij slechts 'vrij' kan komen door de 'normale samenleving' te verslaan met de eigen wapens: bureaucratie en rechtspraak. De zelfs in zijn manische bevliegingen ernstige Pat volgt daarentegen een meer gezagsgetrouwe weg: therapie, familieleven en competitie. Gelukkig kruist de getroebleerde en zelf in een herstelproces verwikkelde jonge weduwe Tiffany zijn pad. Al heeft Pat maar één obsessieve wens: zijn huwelijk redden. Een verlangen dat meer heeft van een waanbeeld en leidt tot absurde acties. Zoals het afwerken van een lectuurlijst en het deelnemen aan een danswedstrijd.

SILVER LININGS PLAYBOOK is een film die net zoals zijn personages uit evenwicht is. En balanceert tussen een feel good-sfeer met romantiek en de zilveren randjes van de titel én de donkere, depressieve toon van de dramatische botsing tussen een zieke geest (Pats gewelddadige episodes worden door zijn ogen getoond) en een even zieke familie en samenleving. Russell serveert ons een boodschap uit de sixties; iedereen is gek maar de maatschappij is misschien nog het gekste. En de regisseur spot met 'normaliteit', gebruikt humor om pijn te verzachten. In die zin is zijn film minder woedend anti-autoritair dan het politiek geladen One flew over the cuckoo's nest, waar individuen verwoest en door de maatschappij van hun vrijheid worden beroofd.

Hier is het slechts zo dat de samenleving geen hulp voor mensen met mentale problemen is. Ook de goedbedoelende familieleden niet. Moeder kan niet beletten dat haar compulsief joggende zoon alsmaar meer woedeuitbarstingen krijgt en vader blijkt zelf een onevenwichtige driftkikker die  uitsluitend via 'zijn' rugbyteam emoties uit. Alleen de met gekheid op haar eigen malaise reagerende Tiffany – ze gedraagt zich als een nymfomane om de dood van haar man te verwerken – kan Pat wakker schudden. Via een dwaze danswedstrijd waarbij het (dans)koppel alleen maar zelfrespect kan winnen. Door zichzelf belachelijk te maken (“wie is nu blij met zo'n lage score” zegt een jurylid bij hun vreugde-explosie) en door een absurde weddingschap te winnen.

Daar waar in de meeste romcoms het koppel een ode aan de liefde is, zijn Pat en Tiffany een hommage aan de nar. Aan de idioot die ogenschijnlijk zichzelf belachelijk maakt maar eigenlijk aangeeft hoe dwaas de samenleving is. En al lijkt het gelukkig af te lopen; het universum van ons duo is zo nadrukkelijk kunstmatig dat het duidelijk wordt hoe anders (lees: deprimerend) de realiteit is. SILVER LININGS PLAYBOOK is een prettig gestoorde, bipolaire film.

Geschreven door IVO DE KOCK

Silver Linings Playbook

27/02/2013
Regisseur: 
Genre: 
Productiejaar: 
2012
Distributeur: 
A-Film

Media: 

Trailer: 

ygIL6FsvviU

onomatopee