Starred Up

Een heel jonge man wordt een gevangenis binnengeleid. Het is duidelijk dat hij er nieuw is; hij ondergaat zwijgend maar met licht uitdagende blik de vernederende routine, die hem toch niet vreemd lijkt te zijn. Wat later ontdekken we dat die eerste indruk klopt: Eric is ‘starred up’, een term om aan te duiden dat een jongere niet meer te handhaven is in de jeugdgevangenis en naar een ‘normale’ gevangenis gebracht wordt waar hij een sterretje voor zijn naam krijgt. Blijkbaar vindt Eric dat het gevangenisleven een kwestie is van eten of gegeten worden (iets wat hij even later wel heel letterlijk lijkt te nemen) en hij bereidt zich meteen voor op de strijd, zowel met de bewakers als met zijn medegevangen. Hij wil zich duidelijk vanaf het begin manifesteren als iemand waar je beter rekening mee kunt houden.

Maar niet alleen de bewakers hebben een probleem met Erics opstandige geweld. Ook zijn vader (die in dezelfde gevangenis zijn straf uitzit, en die hij jaren niet meer gezien had) probeert nogal onhandig zijn vaderrol uit te oefenen. De ‘godfather’ in de vleugel ziet zijn rust verstoord, wat hem niet bevalt. Maar belangrijker is misschien wel dat Eric de aandacht trekt van gevangenistherapeut Oliver.

De figuur van Oliver is gebaseerd op scenarist Jonathan Asser zelf. Als dichter begeleidde Asser een schrijfproject in de gevangenis. Maar daar bleef het niet bij: hij ontwikkelde een therapie waarmee de gevangen konden leren om met hun woede om te gaan. Regisseur David Mackenzie (‘Young Adam’, ‘Hallam Foe’, ‘Perfect Sense’) vertelt dat hij zelf sessies van Asser heeft meegemaakt, en hij was erg onder de indruk van wat hij daar zag. Assers scenario heeft hem er dan ook toe overgehaald om voor het eerst in zijn carrière een genrefilm te maken, iets waar hij eigenlijk niet van houdt, omdat daar het gevaar om in clichés te vervallen groot is.

Mackenzie vindt authenticiteit erg belangrijk. De film is opgenomen in twee gevangenissen die niet meer gebruikt worden in (en in de buurt van) Belfast. De acteurs, maar ook de crew hadden daar elk hun eigen cel, sommigen sliepen er zelfs. Zo kon de film in 24 dagen chronologisch opgenomen worden.
Eric wordt zowel bruut als ontroerend kwetsbaar gespeeld door Jack O’Connell, die op zijn 16de als de skinhead Pukey te zien was in ‘This is England’. Hij slaagt erin om sympathie op te wekken voor zijn personage, wat voor afgrijselijks hij verder ook doet.

Dat alleen is al een prestatie – uiteraard ook van de scenarist. Ook mooi – en beslist niet clichématig – is hoe in STARRED UP de voortdurend aanwezige broeiende spanning (eigen aan het gevangenisdrama, iets wat Mackenzie aantrekt in het genre) niet alleen maar tot uitbarstingen leidt, maar ook – ineens – getemperd kan worden. En uiteindelijk besef je dat het Engelse woord ‘redemption’ toch veel meer ladingen dekt dan de vertaling ‘verlossing’ alleen.

Geschreven door EVELIEN VAN VESSEM

Starred Up

04/06/2014
Regisseur: 
Genre: 
Productiejaar: 
2014
Distributeur: 
ABC

Media: 

Trailer: 

Nm-4KfyV-ac

onomatopee