Suspiria

Het vervolg op ‘Call Me by Your Name’ en een adaptatie van Bob Dylans ‘Blood on the Tracks’ staan in de steigers. Maar eerst is er Luca Guadagnino’s versie van een ware horrorklassieker. “Elke film die ik maak, is een stap in mijn tienerdromen en SUSPIRIA is de meest precieze, megalomane tienerdroom die ik had kunnen bedenken.” Kroont hij zich tot keizer van de bewerking?

Regenen doet het nog altijd in SUSPIRIA, maar de weerkaatsende primaire kleuren uit het origineel zijn vervangen door de grijzige tonen van Berlijn in 1977, het jaar waarin Dario Argento’s horrorklassieker uitkwam én het jaar van de ‘Duitse herfst’. Duitsland was toen in de greep van protesten die pleitten voor de vrijlating van leden van de Rote Armee Fraktion, aanslagen, ontvoeringen en uiteindelijk de zelfmoord van enkele opgesloten RAF-kopstukken. Tegelijk waaide in de jaren 70 een feministische wind bestofte man-vrouwverhoudingen de deur uit. Te midden van deze politiek-terroristische strijd die het patriarchale en kapitalistische bestel omver wil werpen plaatst Guadagnino een verhaal over het leiderschap van een heksenkring in een gerenommeerde, helemaal door vrouwen bestierde dansschool. Ook het origineel, het eerste luik van Argento’s Moedertrilogie, wervelde al rond vrouw- en moederschap, maar daarbij overheerste duidelijk sfeerschepping (ondersteund door de exuberante progrocksoundtrack van Goblin, nu vervangen door het sinistere filmmuziekdebuut van Thom Yorke) en veel minder de narratieve onderbouw. Guadagnino, die zelf van een ‘cover’ spreekt, heeft van zijn arthousehorror een zowel intellectuele als zintuigelijke genreoefening willen maken.

Elk van de toegevoegde verhaallijnen heeft te maken met vrouwen die soevereiniteit nastreven. “suspiria gaat over vrouwen die in de privésfeer macht proberen te vergaren omdat hen dat in de openbaarheid niet is toegestaan”, zegt scenarist David Kajganich aan The New Yorker. Het begint al bij de danseres Patricia (een kleine rol voor Chloë Grace Moretz), die contact heeft met de psycholoog Josef Klemperer, bij wie ze wel een luisterend oor maar geen geloof vindt: hij beschouwt haar verhalen over een heksenkring die haar belaagt als hersenspinsels van een getroebleerd meisje. Een hele geschiedenis van brandstapels tot medische minachting voor zogezegd hysterische vrouwen klinkt door in de reactie van de dokter, als enige man in SUSPIRIA de vertegenwoordiger van masculien machtsdenken (ironisch genoeg vertolkt door Tilda Swinton). De verdwijning van Patricia confronteert dokter Klemperer echter niet alleen met zijn rigide ratio, maar brengt eveneens zijn naar een concentratiekamp verdwenen geliefde in herinnering. Ook de Duitse historische schuld draagt, zo lijkt Guadagnino aan te geven, een mannelijke stempel.

Een andere toevoeging is de via flashbacks vertelde achtergrond van hoofdpersonage Susie, die opgroeit in een Amerikaanse mennonietengemeenschap. Zij moet zich losrukken uit een verstikkende moeder-dochterrelatie om in Duitsland wel haar plaats in een matriarchaat te kunnen opnemen. Ondanks haar beperkte technische capaciteiten wordt ze toegelaten tot de Markos Dance Academy. Ze blijkt over een heel eigen potentieel te beschikken. Via het dansen klimt ze in de pikorde en zal ze de hiërarchie uitdagen die de oude heksen boven de leerlingen verheft. In de danssequenties, altijd fysieke beproevingen, weet Guadagnino nog het meest seks, macht en geweld organisch aan elkaar te verbinden tot een brouwsel van destructie en bevrijding. Voor de esthetische uitwerking putte hij naar eigen zeggen uit de feministische kunst van Gina Pane, Francesca Woodman, Judy Chicago en Ana Mendieta (de erven van die laatste spanden een proces aan wegens vermeende copyrightschending).

Wie Argento’s Suspiria nog eens dunnetjes wil herbeleven, komt bedrogen uit. Maar daarvoor kun je uiteraard terecht bij de film uit 1977. Guadagnino’s coverversie interpreteert en voegt toe, boetseert met lichamen en ideeën, met psychologie en politiek. Het resultaat is pompeus, maar ook heerlijk eigengereid. “Kunst gaat niet over het uitvinden van originaliteit,” zegt Guadagnino aan The Guardian, “maar over het vinden van een nieuw standpunt. Kapitalisme wil ons wijsmaken dat er altijd iets nieuws komt, maar dat is niet waar.” SUSPIRIA is daarin tot op het bot dubbelzinnig: het heult mee met het remaketijdperk en zet dat tegelijk een hak. Een ware heksentoer.

Vertoningen: Cinenews.be. Meer reviews vind je maandelijks in print, te bestellen via info@filmmagie.be, te koop bij een van de verkooppunten of maandelijks in je bus met een abonnement.

Geschreven door BJORN GABRIELS

Suspiria

14/11/2018
Regisseur: 
Scenario: 
Muziek: 
Genre: 
Productiejaar: 
2018
Distributeur: 
Cinéart

Media: 

onomatopee