Swallow

Wat hebben een batterij, een duimspijker en een knikker gemeen? Het zijn een voor een objecten die iemand met de stoornis pica zou willen doorslikken. De jonge regisseur en scenarist Carlo Mirabella-Davis maakt de neurose, en neurotisch gedrag in het algemeen, toegankelijk in een sterk debuut met een feministische inslag.

Hunter zou amper het verschil merken tussen het gewone leven en leven in quarantaine: de gloednieuwe villa waarin ze woont, is haar hele wereld. Terwijl haar man uit werken is, legt ze zich toe op het huishouden. Richie komt ’s avonds thuis in zijn maatpak en het eten staat te dampen op tafel. Hunter is de hedendaagse tegenhanger van de ideale huisvrouw in de fifties (denk Betty Draper of bijna elke filmrol van Doris Day). Verwijzingen naar dat gedateerde ideaalbeeld komen terug in de retrovibe van het interieur en de kledij. Wanneer een film opent met het perfecte plaatje, voel je de bui al hangen. We zien Hunters gestifte lippen en tandapastaglimlach en geloven er geen snars van. De hele film lang zal Hunter vechten om de façade in stand te houden. Haar overwinning zit echter precies in het loslaten daarvan.  

Richie, aan het woord op een decadent diner, omschrijft zijn blozende, blonde vrouw als ‘selfless’. In zijn speech is het een compliment, maar we mogen wat hij zegt heel letterlijk nemen: Hunter laat haar identiteit bepalen door wat haar echtgenoot van haar verwacht. Debutant Carlo Mirabella-Davis, zowel scenarist als regisseur, plaatst haar eerst in de slachtofferrol. Haar schoonouders zijn ronduit gemeen, haar man heeft – al zijn mooie woorden ten spijt – weinig aandacht voor haar. Ze slikt het allemaal. Te midden van dat onheil ontwikkelt Hunter een levensgevaarlijke neurose.

De stoornis pica, het doorslikken van niet-eetbare voorwerpen, spreekt tot de verbeelding van horrorfans, maar dat is niet de weg die Mirabella-Davis inslaat. Het blijft relatief braaf bij een braakneiging en een bloedspoor in het toilet. Ondanks enkele thrillerelementen zoals dreigende muziek en het onheil dat in de lucht hangt wanneer Hunter iets gevaarlijks heeft ingeslikt, wordt de film nooit echt spannend. We merken namelijk al snel wat we mogen verwachten: de regisseur zal niet verrassen of choqueren. Veeleer kiest hij voor een psychologisch drama dat de neurose bevattelijk maakt met een uitgebreide karakterschets. De film is geïnspireerd op Mirabella-Davis’ grootmoeder, die in een psychiatrisch ziekenhuis terechtkwam na het ontwikkelen van verschillende dwangneuroses. Haar ongelukkige huwelijk en de maatschappelijke druk die ze ervoer als huismoeder zijn hier dan ook nooit veraf.

De nuancering van de twee hoofdpersonages en symbolische waarde van verschillende verhaalelementen zorgen voor een sterk scenario. Hunter is niet zomaar ‘slachtoffer’ van een slecht huwelijk, ook haar eigen achtergrond en de maatschappelijke druk spelen mee in haar ontwikkeling. Tegelijk is Richie geen bullebak: hij probeert Hunter te begrijpen. Zijn verwachtingen van haar komen rechtstreeks van zijn steenrijke ouders: dat de huisvrouw een attribuut is in het perfecte plaatje van de zakenman, is van generatie op generatie doorgegeven.  

Psychiaters zullen steigeren als ze zien hoe de neurose eigenlijk de redding van Hunter betekent. Doordat ze toegeeft aan haar eigen drang koude, harde voorwerpen op te eten, kiest ze voor zichzelf en begint ze haar identiteit te vinden. De barst in haar perfecte koepel lijkt haar ademruimte te geven. De beige kleuren in het huis maken plaats voor felblauwe en rode tinten. Ze durft de controle te nemen in bed. Er speelt zelfs een vrolijke soundtrack, om de herontdekte energie van Hunter te duiden. Bovenal legt de aandoening de problemen van het huwelijk bloot: Richie is blind voor de gevoeligheden van zijn vrouw en wil haar sussen met cadeaus, terwijl ze aandacht nodig heeft. Zijn liefde blijkt niet zo onvoorwaardelijk als de hare. Hunters heling zit in een radicaal breken met heden en verleden en het kiezen voor een toekomst voor zichzelf.

Wanneer Hunter op de vlucht slaat, is er een sterke gelijkenis met Amy Dunne wanneer die haar echtgenoot verlaat in Gone Girl (David Fincher, 2014). Twee keer een bevrijde vrouw. Twee keer een feministisch orgelpunt met verwijzing naar toxic masculinity of problematisch mannelijk gedrag. In Gone Girl gebeurt dat met Amy’s monoloog: “Men always use that, don't they? As their defining compliment: ‘She's a cool girl’. Cool girl is hot. Cool girl is game. (...) then dragged me, penniless, to the naval of this great country and found himself a newer, younger, bouncier Cool Girl.”  Hier ontbreekt die bredere reflectie, maar Richie verliest wel de controle en toont zijn ware gelaat. Anders dan Amy zint Hunter niet op wraak. Haar daad van rebellie is haar persoonlijke bevrijding. In de eindnoot legt SWALLOW op subtiele wijze een link tussen Hunter en de kijker. De camera observeert vrouwen voor de spiegels van openbare toiletten. Ze leggen hun haar goed, wrijven onder hun ogen en werken hun make-up bij. Het spoort aan tot nadenken over de genderverwachtingen in onze dagelijkse realiteit. Slikken we niet allemaal te veel?

Geschreven door CHARLOTTE TIMMERMANS

Swallow

Muziek: 
Productiejaar: 
2019
Distributeur: 
Cinéart

Media: 

onomatopee