Tom à la ferme

Acteur, scenarist en regisseur Xavier Dolan legde met J'ai tué ma mère, Les amours imaginaires en Laurence Anyways op zijn 25ste al een stevig parcours af. De Canadese wonder boy blijft verrassen door steevast van genre te wisselen, door te switchen tussen hyperstilering en naturalisme en door melodramatische verhalen op telkens andere visuele en muzikale wijzen te vertellen. De toneeladaptatie TOM À LA FERME is een sfeervolle psychologische thriller die thema's zoals verlangen, verlies en verbondenheid aansnijdt en daarbij (onderdrukte) seksualiteit en (onderhuids) geweld, sensualiteit en dreiging verstrengelt. Een moderne noir als ode aan Alfred Hitchcock: heerlijk ambigu, intrigerend en meeslepend.

Het openingsbeeld is dat van de op papier geschreven zinnen waarmee Tom afscheid tracht te nemen van zijn vriend Guillaume. Even later zien we de treurende blonde jongeman het platteland van Quebec doorkruisen op weg naar de begrafenis van zijn tragisch verongelukte geliefde. Op de familieboerderij raakt hij in de greep van Guillaumes bezitterige moeder Agathe en homofobe broer Francis. Tom wordt verplicht te zwijgen over het familiale geheim (Guillaumes homoseksualiteit) en met lichte dwang opgenomen in het gezin. De gijzelaar vertoont snel het Stockholmsyndroom; hij sympathiseert zo sterk met moeder en zoon dat hij hun spel meespeelt en vriendin Sara inschakelt om de leugen in stand te houden. Agressie en zelfvernietiging gaan daarbij hand in hand. Een gruwelverhaal en het litteken van een slachtoffer zijn nodig om Tom opnieuw zijn vertrouwde stedelijke chaos te laten opzoeken om (letterlijk) het licht op groen te zetten met het oog op een nieuw leven.

TOM À LA FERME is een complex pareltje van suspense en spanning. Mede doordat alle personages een vat van tegenstrijdigheden en wisselende emoties zijn. Agathe lijkt af te stevenen op loutering om dan plotseling te exploderen (“On ne meurt pas 25 ans!”), Francis is een gewelddadige macho, maar ook een wat trieste eenzaat en Tom lijkt eerst ontzet (angstig) en daarna gefascineerd (opgewonden) door het spel dat de boerderijbewoners opvoeren. De verwarring heeft alles te maken met het feit dat de protagonisten zich verliezen tijdens een rouwproces. Zo komt Tom op de boerderij dicht bij leven en dood. Hij brengt mee een kalfje op de wereld en wordt achtervolgd in een korenveld (een North by Northwest-knipoog).

Bovendien gaat hij twijfelen aan zijn verlangens en aan hoe gevaarlijk Francis echt is. Verscheurende rouw, verlangen naar een ersatz-broer en een duister verleden zorgen bij die driftkikker voor een dodelijke cocktail. Wat leidt tot bizarre (de in een drugsroes uitgevoerde tango) en dubbelzinnige (een wurging die lijkt op een omhelzing) scènes, tot geheimen die onthuld worden en mysteries die bewaard blijven. Plus tot een waaier van reacties bij Tom: paniek, opwinding, ontreddering, berusting, wanhoop en vlucht. Maar ook bij Agathe (woedend om de dood van haar zoon, maar ook gefrustreerd omdat ze hem onvoldoende bleek te kennen) en Francis (die een disfunctioneel gezin tracht te recreëren door Tom te 'adopteren', maar tegelijk deze indringer wil uitschakelen) zijn de emoties complex en de daden dubbelzinnig.

Via het spel van aantrekken en afstoten tussen Francis en Tom benadrukt TOM À LA FERME dat mannelijkheid anders wordt ervaren in een stedelijke omgeving dan op het platteland. Waardoor mannen op een andere manier met zichzelf en hun leefwereld in de knoop raken. Heel veel speelt zich daarbij af in de geest en Dolan creëert dynamiek tussen de objectieve en subjectieve aspecten van de film. In een droomachtige sfeer verschijnen en verdwijnen personages alsof ze uit de verbeelding opborrelen, ontstaat karaktergedreven suspense en leveren complexe emoties verontrustende spanning op. Resultaat is een uitdagende Hitchcockiaanse thriller.

Geschreven door IVO DE KOCK

Tom à la ferme

16/04/2014
Regisseur: 
Productiejaar: 
2013
Distributeur: 
ABC

Media: 

Trailer: 

PdO-2f__ARQ