War for the Planet of the Apes

In 1968 startte het filmverhaal van Planet of the Apes, gebaseerd op Pierre Boulles boek 'La Planète des Singes' uit 1963. De eerste filmfranchise was vijf epistels rijk en eindigde in 1973 met J. Lee Thompsons 'Battle for the Planet of the Apes'. Na een remake van de eerste film in 2001 was het in 2011 tijd voor een nieuwe (‘reboot’-)franchise, die een trilogie zou worden. Met WAR FOR THE PLANET OF THE APES is het einde van de trilogie aangebroken. De eindnoot volgt Caesar en zijn horde apen in een ultieme strijd tegen de mensheid.

De film opent met een hevige confrontatie tussen een bataljon militairen en een groep apen. Wat volgt is eerder een wraakhistorie, een western en een ontsnappingsverhaal dan een oorlogsfilm. De makers tappen uit verschillende vaatjes en citeren expliciet uit enkele genreklassiekers zoals Apocalypse Now, The Great Escape en The Bridge on the River Kwai (niet toevallig ook naar een roman van Pierre Boulle). Tegelijk straalt deze sequel een epische grandeur uit en wordt het drama bijzonder zorgvuldig opgebouwd.

Wat vooraf ging: het virus dat een groot deel van de mensheid uitroeide en de apen aan de macht hielp, blijkt een bijwerking te hebben. De mens verliest zijn spraakvermogen en drukt zich uit met klanken zoals ... een aap. Een doorn in het oog van The Colonel (Woody Harrelson). De verwijzing naar Colonel Kurtz (uit Joseph Conrads Heart of Darkness en Coppola’s Apocalypse Now) wordt niet onder stoelen of banken gestoken. De kolonel is een zonderling, een despoot die zijn eigen demonen bevecht, maar de schuld van alles in de schoenen van de apen schuift. Zijn strijd tegen de apen ziet hij als een Heilige Oorlog. Hij is ook degene die Caesars vrouw en kind vermoordt in de openingssequens. Caesar zint op wraak en trekt er met een paar vertrouwelingen op uit om de kolonel op te sporen en te doden. Maar eenmaal bij het kamp - een oude legerbasis - van de kolonel aangekomen, wordt Caesar gevangen genomen.

Caesar is een rol van Andy Serkis, sinds The Lord of the Rings' Gollum een vaste waarde in de wereld van de motion capture. Het personage schippert voortdurend tussen wraak en vrede. Met zijn gewetenswroeging, zijn verantwoordelijkheden en zijn rol als leider is hij bijna de ideologische tegenpool van de kolonel. Of is hij gelijkaardig? Belichaamt hij de gruweldaden van de mens als aap? Want in de Planet of the Apes-franchise zijn de apen de goeden en incarneert de mens het slechte. Finaal beogen zowel de kolonel als Caesar een leefbare en bewoonbare wereld voor hun soort. Caesar heeft meer van een Mozesfiguur, die zijn volk naar het Beloofde Land leidde, dan van de Romeinse keizer die Europa onder de voet liep. Het personage kwam eerst voor in de laatste twee sequels van de originele franchise: Conquest of the Planet of the Apes (1972) en Battle for the Planet of the Apes (1973). Daar was hij (ook) de leider van het verzet van de apen tegen de mensheid. In die vroegere films stonden de apen symbool voor slavernij en minderheden. Nu is echter geen sprake van een maatschappelijke subtekst. Behalve als je de bouw van de muur interpreteert als een allegorie op de plannen van president Trump om een muur neer te poten aan de Mexicaanse grens.

De regisseur van Cloverfield, Let Me In en Dawn of the Planet of the Apes houdt het grimmig en donker. Een sfeer die de melancholische ondertoon ondersteunt. Ondanks deze ondertoon is WAR FOR THE PLANET OF THE APES beslist geen stroperige affaire. Matt Reeves’ drama is hard en soms nihilistisch, met hier en daar enkele vegen sentiment. Zij het in kleine details. Ook de soundtrack van Michael Giacchino - die bij momenten doet denken aan John Barry's scores voor de James Bondfilms - bewandelt een mix van melancholie en spanning. Poëzie en hard naturalisme gaan hier hand in hand.

De vertoningen van WAR FOR THE PLANET OF THE APES vind je terug op cinenews.be.

Wekelijks kiest Filmmagie een 'Film van de week', eventueel aangevuld met besprekingen die niet eerder in print verschenen. Meer recensies, wedstrijden, achtergrondstukken en interviews vind je terug in ons magazine, te koop in de boekhandel of online te bestellen via [email protected]. Een abonnement van 10 nummers is het voordeligst en gemakkelijkst.

Geschreven door PIET GOETHALS

War for the Planet of the Apes

12/07/2017
Regisseur: 
Genre: 
Productiejaar: 
2017
Distributeur: 
20th Century Fox

Media: 

onomatopee