Welcome to Marwen

Van Robert Zemeckis, regisseur ‘Back to the Future’ en ‘Forrest Gump’, kan je moeilijk zeggen dat hij niet tracht buiten de lijntjes te kleuren bij het vertellen van verhalen. ‘Who Framed Roger Rabitt?’, ‘The Polar Express’, ‘The Walk’ en WELCOME TO MARWEN zijn geen meesterwerken maar wel originele, markante films. Welkom in een bizarre wereld tussen fantasie en realiteit!

In 2015 vertrok Robert Zemeckis al van een documentaire (Man on Wire) om met The Walk het waargebeurde verhaal van koorddanser Philippe Petit te vertellen. Drie jaar later doet hij het experiment nog eens over door de documentaire Marwencol (2010) te gebruiken als startpunt van het verhaal over Mark Hogancamp, een Amerikaanse illustrator die zich begin jaren 2000 fysiek en mentaal moest heropbouwen na ernstige mishandelingen. Het resultaat is WELCOME TO MARWEN, het prettig gestoorde portret van een getraumatiseerd man die loutering zoekt als kunstfotograaf.

Zemeckis duikt meteen in de verbeelding van Hogancamp, de getormenteerde kunstfotograaf en tekenaar die in zijn achtertuin de Tweede Wereldoorlog naspeelt met poppen en maquettes (inclusief een Belgisch dorp en een Belgische heks) als reactie op het trauma dat hij opliep toen hij mishandeld werd door Amerikaanse neonazi's die zijn voorliefde voor hoge hakken maar niets vonden. “I was beaten up because I was different, so I've built a place where I can heal”, zegt Mark. We belanden in oorlogsscènes, opgenomen met motion capture-technieken en poppen, die zijn trauma's moeten uitdrijven. En passant ensceneert hij daarmee een battle of the sexes waarin Action Barbies afrekenen met blanke, mannelijke en seksistische nazimilitairen.

WELCOME TO MARWEN vertelt het waargebeurde verhaal van een man die met de hulp van dokters, buren en medische assistenten de draad van zijn leven weer tracht op te pikken. Tegelijk is het net als Ready Player One van Zemeckis’ goede vriend Steven Spielberg ook een soort zelfportret van een 'auteur' die gretig citeert uit zijn eigen oeuvre (Forrest Gump, Death Becomes Her, Back to the Future) en zichzelf graag ziet als een cineast die visuele en technologische experimenten liefst koppelt aan ouderwets, pretentieloos entertainment.

“Ik had Jeff Malmbergs fantastische documentaire over Mark Hogancamp gezien”, zegt Zemeckis in de making-of wanneer zijn motivatie om WELCOME TO MARWEN te maken ter sprake komt. “Ik was niet alleen bezield door zijn heel mooie en krachtige verhaal, maar ook door de uitvoerige verhalen die Mark via zijn foto's vertelt. Wat mij inspireerde, was dat het niet alleen een amusant maar ook een emotioneel verhaal is. In mijn ogen de perfecte film. Ik moest hem wel maken.” Ook al omdat Zemeckis zijn protagonist ziet evolueren in een fantasiewereld waar alles mogelijk is en waar hij als filmmaker alle soorten films en genres kan samenbrengen: “Ik herken mezelf in het feit dat hij kunst gebruikt om er weer bovenop te komen. Iedereen begrijpt de heilzame kracht van kunst. Iedereen is een kunstenaar en drukt zich kunstzinnig uit. Of je nu in een koor zingt, figuurtjes tekent of je tuin aanlegt, het maakt niet uit. We doen dat, denk ik, om de dingen te kunnen verwerken die we te complex vinden om te begrijpen. Het is iets universeels.” En Zemeckis vervolgt: “Interessant aan het werk van Mark Hogancamp is dat hij actiefiguren en speelpoppen gebruikt om de wereld die hij in zijn foto's vastlegt te creëren. Daarom wilde ik zijn verhaal verfilmen. Ik wou de poppen uit Marks fantasie helemaal tot leven brengen. Dat leek me niet alleen leuk en amusant, het liet me ook toe om er iets heel nieuws mee te doen.”

“Het doet zo’n pijn”, laat de protagonist van WELCOME TO MARWEN zich ontvallen en de verdienste van Zemeckis is dat hij de impact van het trauma voelbaar maakt. Met dank aan Steve Carell, die zijn beschadigde personage speelt met veel emotie en pathos. Het klikt dan ook tussen de acteur en actrice Leslie Mann, die haar personage Nicol tegelijk kwetsbaar en krachtig maakt. Daardoor blijft het verhaal ondanks het hoge larger than life-gehalte ook menselijk.

Zemeckis blijft natuurlijk wel een all American filmmaker die sterk moraliseert. Dat merk je aan de wat kleffe boodschappen zoals het statement van soldaat Julie: “You have to love the pain, Hogie. Like the wise man said: 'Our pain is our rocket fuel.' It reminds us of our strength.” Maar vooral ook aan de mededeling aan het slot die stelt dat onze held ondertussen niet meer drinkt en aan de manier waarop de film zijn poppenspel en fetisj voor hoge hakken wegzet als bizar maar onschuldig. Welkom in een wereld waar nog heel wat onderdrukt wordt.

FILM: *** / EXTRA'S: ** (documentaires, verwijderde scènes)

Themastukken en meer besprekingen van films en series op dvd, VoD en blu-ray, vind je in de rubriek 'Huisbios' in het tijdschrift Filmmagie.

Geschreven door IVO DE KOCK

Welcome to Marwen

Regisseur: 
Muziek: 
Genre: 
Productiejaar: 
2018
Distributeur: 
Universal Pictures

Media: 

onomatopee