The Wild Pear Tree

Met THE WILD PEAR TREE levert de Turkse chroniqueur Nuri Bilge Ceylan als vanouds een existentiële vertelling, maar hij is ook grappiger dan ooit tevoren.

“Soms doen dingen die ik in jou, mezelf en zelfs grootvader zie me denken aan een wilde perenboom”, zegt Sinan tegen zijn vader. “We zijn allemaal buitenbeentjes, eenzaam en misvormd.” Sinan is een jonge schrijver die terugkeert naar zijn geboortestreek waar een poging zijn literaire roeping waar te maken uitloopt op een worsteling met zijn roots. THE WILD PEAR TREE is opnieuw een gestileerd, lang uitgesponnen en langzaam meanderend contemplatief drama van de Turkse chroniqueur Nuri Bilge Ceylan. Maar de regisseur van Uzak, Climates, Once Upon a Time in Anatolia en Winter Sleep injecteert dit fresco met een energie, humor en optimisme die we niet van hem gewend zijn. Ceylans grappigste en meest positieve film blijft wel een existentiële bespiegeling, een familiale kroniek die volgens de auteur via een reeks pijnlijke ervaringen vertelt over "de onafwendbare verschuiving van het lot van een zoon naar een lot dat gelijkaardig is aan dat van zijn vader".

Protagonist Sinan is een pas afgestudeerde, zwaarmoedige jongeman die bij de terugkeer naar zijn geboortestad in Anatolië vol woede en frustratie zit. Hij heeft een hekel aan het provincialistische nest (“al die bekrompen en bevooroordeelde mensen zoals erwten in een pot”), voelt zich anders dan zijn achtergebleven vrienden en familieleden, worstelt met schuldgevoelens en provoceert met plezier een succesvolle schrijver aan wie hij zijn literaire ambities opbiecht. Misprijzend praat hij met gelaten en depressieve ex-vriendinnen, kortzichtige mogelijke geldschieters voor zijn 'metaroman', zijn gokverslaafde vader die als leraar alle ambities heeft opgeborgen en zowel progressieve als conservatieve imams. Dat zijn veelal verbale steekspelletjes, pogingen om anderen van hun ongelijk te overtuigen. Sinan is hardnekkig, kritisch, somber en onverbiddelijk. Genadeloos fileert hij religie, literatuur, zijn naasten en de Turkse samenleving. Of haalt hij uit: “Als dictator zou ik een atoombom droppen op dit oord!”

Vader Idris is schijnbaar Sinans tegenpool. Hij is ondeugend, onverantwoordelijk, prettig gestoord, een fantast. Iemand die schulden opbouwt en zo de toekomst belast. Maar hij bijt zich wél koppig vast in een droom: het restaureren van zijn vaders huis en het graven van een nieuwe waterput. Dat temperament bewondert Sinan wel en wanneer hij stelt “het is normaal iemand gek te noemen wanneer niemand hem begrijpt” slaat dat zowel op zichzelf als op zijn vader. “Of we het nu leuk vinden of niet,” stelt Ceylan, “we kunnen niet voorkomen dat we bepaalde eigenaardigheden van onze vaders erven, inclusief sommige van hun zwakheden.” Dat besef leidt ertoe dat de jonge intellectueel Sinan zijn roots leert aanvaarden en omhelzen. Tegelijk verdampt zijn bitterheid en start hij een zelfonderzoek. Want, “hoe kan een schrijver geloofwaardig zijn wanneer hij zijn ‘echte zelf’ niet ziet?” Met dank aan een landschap dat meer helend is dan een verscheurde samenleving, leidt het enkele jaren later tot een verrassende verzoening.

THE WILD PEAR TREE is het filmische equivalent van een bildungsroman en schetst met melancholie en humor de overgang van jeugd naar volwassenheid bij een schrijver die zijn eigen identiteit en rol in de wereld tracht te vinden. Ceylan neemt zijn tijd (ruim drie uur) om de psychologische en sociale aspecten van die queeste te belichten (gesprekken lopen bijna in real time) en absurde zijsprongen te maken. Dat levert vaak surrealistische beelden op: een hoofd dat opduikt uit een replica van het paard van Troje, een baby bedekt met mieren, een aan een boom geknoopt touw terwijl een lichaam op de grond ligt ... Ceylan legt tevens andermaal de vinger op eenzaamheid, vertwijfeling, wanhoop en onmogelijke keuzes. Maar naast onbegrip is er nu ook tederheid in dit, James Joyce parafraserend, beklijvende portret van een schrijver als jongeman.

Vertoningen: cinenews.be. Meer reviews vind je maandelijks in print, te bestellen via info@filmmagie.be, te koop bij een van de verkooppunten of maandelijks in je bus met een abonnement.

Geschreven door IVO DE KOCK

The Wild Pear Tree

29/05/2019
Regisseur: 
Muziek: 
Genre: 
Productiejaar: 
2018
Distributeur: 
September Film

Media: 

onomatopee