Yakari: het grote avontuur

Het stripfiguurtje Yakari galoppeert op zijn mustang Stille Bliksem de cinema binnen. Xavier Giacometti waagt zich na de regie van maar liefst 111 televisieafleveringen aan een mooi geanimeerde bioscoopversie.

YAKARI zit vol met knappe landschapsbeelden, maar qua stijl heeft hij wat minder karakter dan de oorspronkelijke strips van de Zwitserse tekenaar Derib. Verschillende van zijn realistische, schetsmatige strips voor volwassenen, zoals Buddy Longway, spelen binnen indianengemeenschappen. Samen met schrijver Job richtte Derib zich vanaf 1969 op een jonger publiek met het dappere kindindiaantje Yakari. De tekenstijl was nog steeds schetsmatig, maar helde naar het cartooneske eerder dan naar het realistische. Doorheen de jaren werd alles strakker, en misschien is de film wel het eindpunt van die evolutie. De manier van animeren, een combinatie van 2D en 3D, werkt wel. De bewegingen zijn vlot en de algehele stijl is niet computerachtig, wat we vaak zien in Europese digitale animatie. Zo blijft de film dicht bij de strip, maar is tegelijk toch modern. Inventief of origineel is het evenwel niet. Yakari mist de eigenheid van recente Europese producties als J’ai perdu mon corps of La fameuse invasion des ours en Sicile. De strips van toen hebben wél die eigenheid en het was interessant geweest om het nostalgische element in de film te zien terugkeren.

Dat de twee thematisch aan elkaar verwante animatiefilms YAKARI en Pocahontas (Walt Disney Studios, 1995) met respectieveljk 8,1 milljoen en 46 miljoen euro budget werkten, betekent niet dat ze met andere criteria beoordeeld moeten worden. Beide films zijn westerse blikken op de inheemse Noord-Amerikaanse bevolking, respectievelijk de Sioux (de term gebruikt in YAKARI zelf, een westerse verzamelnaam voor drie bevolkingsgroepen in en rond de Great Plains) en de Powhatan (Virginia). Verschillende gebruiken die we vanuit westers perspectief associëren met Amerikaanse Indianen stuwen het verhaal vooruit. Zo laat in beide films een wel erg nors stamhoofd visioenen ontstaan door kruiden in het kampvuur te werpen, halen zowel Yakari als Pocahontas hun waarheden uit hun dromen en trotseren de beide hoofdpersonages in hun kano de kolkende rivier om in een dreigende waterval te belanden. Een groot verschil tussen de films is de leeftijd van het doelpubliek. Het voor kleuters bestemde YAKARI is veel eenvoudiger in vorm en inhoud dan de gedetailleerde stijl en uitgewerkte personages en thematieken van Pocahontas, dat geschreven is voor kijkers vanaf acht jaar, maar dat ook volwassen betrekt. Politiek doet bij YAKARI, in tegenstelling tot in het antikolonisatieverhaal van Pocahontas, niet ter zake. Voor een publiek van zesjarigen kan je dat nauwelijks een tekortkoming noemen, al is de kans op kritisch lesmateriaal wel verkeken. Leerkrachten: maak er wat van! Waar YAKARI wel duidelijk het onderspit delft is in het scenario en de songs. We moeten het stellen met twee heel erg korte, tamme nummers die vermoedelijk geleden hebben onder hun vertaling naar het Nederlands. Ook de melodieën zijn niet bepaald hoogvliegers. De Nederlands gedubde dialogen verlopen soms stroef.

De jonge Yakari is een schoolvoorbeeld van de sterke band tussen de Sioux en de natuur die hen omringt. Wanneer hij met zijn trouwe wolfshond de vlaktes verkent, stoot hij op een jonge mustang. De volwassen mannen van Yakari’s stam vangen wilde paarden (zonder ze pijn te doen, klinkt het), maar Kleine Bliksem is onvangbaar. Dat is buiten de dappere Yakari gerekend. Op zijn missie om vrienden te worden met Kleine Bliksem leert hij naast praten met dieren ook respect voor de natuur. Waar hij vertrekt vanuit een verlangen om Kleine Bliksem te bezitten (“Je bent net zoals de anderen: je bent een egoïst!”, roept het paard, een voorbeeld van de nogal stroeve tekst), gaat hij gaandeweg meer respect tonen en het belang van consent erkennen om op Kleine Bliksem te rijden. Hij zal voortaan altijd zijn toestemming vragen. De twee sluiten vriendschap en blijken elkaar perfect aan te vullen. Yakari’s dappere tocht levert hem de felbegeerde arendsveer op: een symbool van volwassenheid. Deze weinig complexe tekenfilm is aldus een coming-of-age voor de avontuurlijke kleuter met een hart voor natuur. De volwassene die hem of haar vergezelt zal liever teruggrijpen naar de strips.

Vertoningen: cinenews.be. Meer reviews vind je maandelijks in print, te bestellen via info@filmmagie.be, te koop bij een van de verkooppunten of maandelijks in je bus met een abonnement.

Geschreven door CHARLOTTE TIMMERMANS

Yakari: het grote avontuur

16/08/2020
Genre: 
Productiejaar: 
2020
Distributeur: 
Cinéart

Media: 

onomatopee